پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٦٣ - خطبه در يك نگاه

بحث نكته‌ها خواهد آمد و با توجه به آن، به خوبى روشن مى‌شود كه هم نفرين على عليه السّلام در باره آن گيرا شد و هم پيشگويى آن حضرت در باره تار و مار شدن آنها تحقّق يافت.

مرحوم سيد رضى در تفسير بعضى از واژه‌هاى اين خطبه سخنى دارد به اين شرح:

«قوله عليه السّلام «و لا بقى منكم آبر» يروى على ثلاثة اوجه: أحدها أن يكون كما ذكرناه: «آبر» بالراء، من قولهم للذى يأبر النخل- اى: يصلحه- و يروى «آثر» و هو الذى يأثر الحديث و يرويه اى يحكيه، و هو أصح الوجوه عندى، كأنّه عليه السّلام قال: لا بقى منكم مخبر! و يروى «آبز»- بالزّاى المعجمة- و هو الواثب. و الهالك ايضا يقال له: «آبز».

او مى‌فرمايد: جمله «و لا بقى منكم آبر [آثر]» سه گونه روايت شده است:

نخست اين كه «آبر» با باء و راء مى‌باشد و از باب «يأبر النخل» كه به معنى اصلاح كردن درخت نخل (و بارور ساختن آن) است آمده، و در روايت ديگرى «آثر» آمده كه به معنى نقل كننده حديث و مخبر اخبار است و اين در نزد من بهترين سه روايت است، گويى امام مى‌خواهد بفرمايد: احدى از شما باقى نماند كه اخبار شما را براى ديگران حكايت كند (هم خود نابود شويد و هم تاريختان به نابودى كشيده شود) و در روايت سومى «آبز»- بازاء نقطه دار آمده است كه به معنى پرش كننده است و به معنى هلاك شونده نيز آمده است.