پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - شرح و تفسير براى حفظ آبرو
شرح و تفسير براى حفظ آبرو
امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه خود به يك نكته روانشناسى در زندگى اجتماعى اشاره كرده، مىفرمايد: «كسى كه به آبروى خود علاقهمند است بايد بحثهاى لجاجتآميز را با ديگران ترك گويد»؛
(مَنْ ضَنَّ بِعِرْضِهِ فَلْيَدَعِ الْمِرَاءَ)
. «ضنّ» از ماده «ضِنّة» (بر وزن منّة) در اصل به معناى بخل درباره اشياء نفيس و گرانبهاست و سپس به هرگونه بخل و يا حتى خويشتندارى در برابر انجام كارى اطلاق شده است.
جامعترين چيزى كه درباره مفهوم «عِرض» در كتب لغت آمده است چيزى است كه نويسنده فرهنگ ابجدى در كتاب خود آورده، مىگويد: عِرض به معناى آن چيزى از اصالت و بزرگى است كه انسان بدان مىبالد و افتخار مىكند، مانند آبرو، حيثيت، نفس، جسد، شرف و بزرگى پدران و نياكان يا در پيروان و فرزندان، بوى اندام و اخلاق پسنديده.
واژه «مِراء» به معناى گفتگوهاى لجاجتآميز و توأم با خصومت به منظور پيروزى بر حريف است هر چند حق نباشد، و سرچشمه آن تعصب و لجاجت و برترىجويى است كه مانع از پذيرش سخن حق مىشود.
بنابراين، مفهوم كلام امام عليه السلام اين مىشود: هر كس مىخواهد آبرو، شخصيت، اصالت و قداست نفس خويش و آنچه مربوط به اوست را حفظ كند بايد مِراء را