پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٣ - شرح و تفسير كلمات نافذتر از تيرها!
سر مىزند و انسان چنان زبان خود را گاز مىگيرد كه فريادش بلند مىشود آنگاه به ياد اين نعمت الهى مىافتد كه اگر مهارت زبان نبود اينگونه حوادث پيوسته اتفاق مىافتاد و زندگى را بر انسان تلخ مىكرد.
از سوى ديگر هنگامى كه غذا آماده بلعيدن شد كمك بسيار مؤثرى به بلع آن مىكند و اگر نبود بلعيدن غذا امكان نداشت.
تشخيص طعم غذاهاى مختلف و جدا كردن خوب از بد و زهر از دارو نيز بهوسيله آن انجام مىشود.
پزشكان نيز از مشاهده رنگ و شكل زبان به بسيارى از بيمارىها پى مىبرند.
كار مهم ديگر آن بههنگام سخن گفتن آشكار مىشود.
صدايى كه از تارهاى صوتى از گلوى انسان بيرون مىآيد يك صداى ممتد، يكنواخت و بىمعناست. اين زبان است كه آن را بهوسيله حركات مختلف تبديل به مخارج حروف مىكند و از آن، كلمه و جمله مىسازد و مكنون دل آدمى را بيان مىكند.
صدايى كه از تارهاى صوتى برمىخيزد در واقع مانند مُركبى است كه بر نوك قلمهاى دانشمندان قرار دارد. اين مركب هيچ شكل و قيافهاى ندارد و اين قلم است كه با گردش خود به آن شكل حروف مىدهد و جملهها را مىسازد و مسائل مهم علمى را منعكس مىكند.
اما همين زبان اگر از مسير حق منحرف شد مىتواند مبدل به يكى از بلاهاى خطرناك شود و آدمى را تا سرحد كفر و مرگ بكشاند همانگونه كه از قديم ضمن ضربالمثلى گفتهاند: «زبان سرخ، سر سبز مىدهد بر باد».
در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم:
«فِتْنَةُ اللِّسَانِ أَشَدُّ مِنْ ضَرْبِ السَّيفِ
؛ گزش زبان از ضربت شمشير سختتر است». [١]
[١]. بحارالانوار، ج ٦٨، ص ٢٨٦.