پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٥ - شرح و تفسير رداى فخر و تكبر را بيفكن!

كوه‌ها برسانى». [١]

اين اشاره به حال كسانى است كه متكبرانه راه مى‌روند گويى به زمين مى‌گويند: زير پاى ما مباش و به كوه‌ها مى‌گويند: ما همسان شما هستيم.

البته اين‌گونه راه رفتن مسأله ساده‌اى است، مهم اين است كه از روحيه‌اى حكايت مى‌كند كه بسيار خطرناك و زشت و ناپسند است.

واژه «و احطط؛ فرو بريز» گويا اشاره به اين است كه يك موجود مزاحم اضافى است كه به بدن انسان مى‌چسبد و انسان بايد آن را از خود دور كند و فرو بريزد تا آسايش پيدا كند.

مرحوم كلينى در كتاب شريف كافى در جلد دوم بابى مشروح و مفصل درباره نكوهش كبر ذكر كرده، ازجمله در روايتى از امام باقر و امام صادق عليهما السلام نقل مى‌كند كه فرمودند:

«لَا يدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ فِى قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ

؛ كسى كه به‌اندازه سنگينى ذره‌اى از تكبر در قلب او باشد وارد بهشت نمى‌شود». [٢]

در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند:

«ثَلَاثَةٌ لَايكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَ لَاينْظُرُ إِلَيهِمْ يوْمَ الْقِيامَةِ وَ لَايزَكِّيهِمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ شَيخٌ زَانٍ وَ مَلِكٌ جَبَّارٌ وَمُقِلٌّ مُخْتَالٌ‌

؛ سه گروه‌اند كه خداوند روز قيامت با آن‌ها سخن نمى‌گويد و به آنان (با نظر لطفش) نگاه نمى‌كند و آن‌ها را پاكيزه نمى‌سازد و عذاب دردناكى در انتظار آن‌هاست: پيرمرد زناكار و پادشاه جبار و فقير متكبر». [٣]

بى‌شك تكبر براى همه بد است خواه غنى باشد يا فقير ولى شخص فقيرِ متكبر در عالم خيال‌بافى براى جبران كمبود خود گرفتار كبر و غرور مى‌شود و خطر او بيشتر است.

[١]. اسراء، آيه ٣٧.

[٢]. كافى، ج ٢، ص ٣١٠، ح ٦.

[٣]. همان، ص ٣١١، ح ١٤.