پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٣ - شرح و تفسير كار نيك كمش، بسيار است

خيرات بزرگ مى‌كند و اين خود نكته مهمى است.

در حكمت ٩٥ نيز به اين نكته اشاره شده است:

«لَا يقِلُّ عَمَلٌ مَعَ التَّقْوَى وَكَيفَ يقِلُّ مَا يتَقَبَّلُ‌

؛ هيچ عملى اگر با تقوا (و قصد قربت) همراه باشد كم نيست و چگونه كم خواهد بود عملى كه مقبول درگاه خداوند است».

با توجه به اين چهار نكته هيچ كار خيرى را هر چند كم و كوچك باشد نبايد ناديده گرفت. همان‌گونه كه شر كوچك را نبايد كوچك گرفت كه گاه از كار شر كوچكى آتشى بى‌پايان برمى‌خيزد؛ مى‌توان با يك كبريت شهر بزرگى را آتش زد و در تاريخ نيز خوانده‌ايم كه حادثه قتل يك شاهزاده در اروپا جرقه جنگ جهانى را زد و به‌دنبال آن تمام اروپا در آتش سوخت.

به اين ترتيب امام عليه السلام همه مردم را به كارهاى نيك اعم از كوچك و بزرگ تشويق مى‌كند تا در سايه آن جامعه اسلامى راستين به‌وجود آيد.

در بخش دوم امام عليه السلام به عذر و بهانه‌هايى كه بعضى از افراد براى فرار از كار نيك مى‌آورند اشاره كرده و پاسخ مى‌گويد. مى‌فرمايد: «هيچ‌يك از شما نگويد:

فلان كس در انجام (اين) كار خير از من سزاوارتر است، كه به خدا سوگند چنين خواهد شد»؛

(وَلَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ: إِنَّ أَحَداً أَوْلَى بِفِعْلِ الْخَيْرِ مِنِّي فَيَكُونَ وَ اللَّهِ كَذلِكَ‌)

. سپس امام عليه السلام توضيح مى‌دهد و مى‌فرمايد: «هركدام از خير و شر را اهلى است كه اگر شما آن را رها كنيد ديگران به‌جاى شما انجام مى‌دهند»؛

(إِنَّ لِلْخَيْرِ وَالشَّرِّ أَهْلًا فَمَهْمَا [١] تَرَكْتُمُوهُ مِنْهُمَا كَفَاكُمُوهُ أَهْلُهُ‌)

. در ميان مردم، معمول است كه وقتى كار خيرى به كسى پيشنهاد مى‌شود براى اين‌كه از آن فرار كند مى‌گويد چرا به‌سراغ فلان كس نمى‌روى كه هم ثروتش از

[١]. در تعدادى از نسخ نهج‌البلاغه به‌جاى مهما «ما» آمده و در غررالحكم نيز همين‌گونه است اگر چنين باشد ضمير مفرد «تركتموه» به آن برمى‌گردد ولى اگر به‌صورت مهما شرطيه باشد مرجع ضمير مبهم خواهد شد. بنابراين نسخه «ما» صحيح‌تر به نظر مى‌رسد.