پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢٨ - شرح و تفسير دوستان پرتكلّف

شرح و تفسير دوستان پرتكلّف‌

امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكته مهمى اشاره كرده كه دوستان خوب و بد را از هم جدا مى‌كند. مى‌فرمايد: «بدترينِ برادران (دوستان) كسى است كه براى پذيرايى از او (ناچار باشى) خود را به زحمت افكنى»؛

(شَرُّ الْإِخْوَانِ مَنْ تُكُلِّفَ لَهُ‌)

. مرحوم سيد رضى بعد از ذكر اين گفتار حكيمانه مى‌گويد: «تكليف (و تكلف) هميشه با مشقت همراه است بنابراين دوست پرتوقعى كه انسان را به تكلف وا مى‌دارد مايه شر است. بنابراين او بدترينِ برادران محسوب مى‌شود»؛

(قال الرضيّ: لأن التّكليفَ مُستَلزِم للمَشقّةِ، و هو شرٌّ لازِمٌ عن الأخِ المُتَكَلَّفِ لَهُ، فهو شَرُّ الإخوانِ‌)

. اصولًا زندگى پرتكلف و پردردسر، هميشه مايه بدبختى و اضطراب و ناراحتى است بنابراين اگر دوستانى پيدا شوند كه توقع زيادى در پذيرايى يا كمك‌رسانى دارند و انسان مجبور شود به خاطر آن‌ها خود را به زحمت بيفكند، دوستان بدى هستند.

دوست باصفا كسى است كه پذيرايى ساده را به جان و دل مى‌پذيرد و سعى مى‌كند دوست خود را در آرامش و آسايش قرار دهد اما اگر توقعات زيادى داشت كه به‌سبب آن، دوستش مجبور بود براى كمك به او يا پذيرايى از او خود