پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٩ - شرح و تفسير حقيقت توحيد و عدل
چيز بهسوى پروردگارت پايان مىگيرد». [١] از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فرمود:
«إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ وَأَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى فَإِذَا انْتَهَى الْكَلامُ إِلَى اللَّهِ فَأَمْسِكُوا
؛ خداوند متعال مىفرمايد: ان الى ربك المنتهى يعنى هنگامى كه سخن به خداوند (وكنه ذات او) رسيد توقف كنيد و چيزى نگوييد». [٢]
و اما جمله دوم كه امام عليه السلام مىفرمايد: «حقيقت عدل (عدالت خداوند) آن است كه او را متهم نسازى» اشاره به اين است كه كسى عقيده كامل به عدالت خداوند دارد كه همه كارهاى او را بر وفق حكمت و عدالت بداند. تقسيم نعمتها در ميان بندگان، وجود حوادث دردناك در زندگى، هجوم آفات و بلاها در مواقع خاص به فرد يا گروهى؛ آرى، او همه اينها را از سوى خداوند مىداند و او را متهم به ظلم و بىعدالتى نمىكند و مشكل را در نقصان علم و آگاهى خود از مصالح و مفاسد امروز و آينده مىشمرد. مىگويد: دليلى ندارد كه اينها ظالمانه باشد چراكه خداوند نه نياز به كسى دارد و نه كارى برخلاف حكمت انجام مىدهد.
اين مطلب در علم كلام و عقايد در بحث عدل الهى تحت عنوان «فلسفه آفات و بلاها» بهطور مشروح آمده است و ما آن را در كتاب پيام قرآن در بحث عدل الهى بهصورت مشروح آوردهايم.
و بهطور خلاصه امور بسيارى وجود دارد كه ما آن را شرّ و آفت مىناميم در حالى كه در پشت آن مصلحتى نهفته است و در واقع خير و بركت است و بسيار مىشود كه شرور و آفات نتيجه اعمال خود ماست و گاه كيفر الهى براى پاك كردن ما، و گاه هشدارى است براى زدودن آثار غفلت و گاه سوء تفاهمهايى است كه با دقت زايل مىشود و ....
[١]. نجم، آيه ٤٢.
[٢]. كافى، ج ١، ص ٩٢.