پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧١ - ١ غلات و مفرطين چه كسانى هستند؟
مجعول بودن بخشى از روايات مذكور تصريح كردهاند.
از آن مهمتر غلو عجيبى است كه درباره صحابه از سوى علماى آنها عنوان شده و آن اينكه همه آنها بدون استثنا عادل بودهاند؛ در حالى كه قرآن با صراحت مىگويد: گروهى در ميان مسلمانان بودند كه ظاهراً جزء صحابه محسوب مىشدند اما در باطن منافق بودند؛ [١] كه در سورههاى مختلفى از قرآن درباره آنها بحث شده است. با توجه به اين آيات چگونه ممكن است آنها عادل باشند؟ اضافه بر اين، قرآن درباره بعضى از آنها با صراحت حكم به فسق كرده، آيا فسق با عدالت سازگار است؟
از طرفى مىدانيم كه بعد از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بعضى از صحابه در اثر فساد اخلاقى محكوم بهحدّ شدند و حد نيز بر آنها جارى شد و از همه مهمتر اينكه جمعى دربرابر اميرمؤمنان على عليه السلام در آن زمانى كه همه مردم با او بيعت كرده بودند به مبارزه برخاستند و به روى او شمشير كشيدند و گروهى از مسلمانان را در ميدان جمل به كشتن دادند. آيا همه آنها عادل بودند؟
نمونه ديگر از غلو در ميان اهل سنت اعتقادى است كه گروه كثيرى از آنها كه در زمره صوفيه هستند درباره مشايخ خود دارند كه مصداق اتمّ غلو است.
در اين زمينه بحث بسيار است كه اگر بيش از اين ادامه بدهيم از شيوه بحثهاى شرح نهجالبلاغه خارج خواهيم شد.
٢. ناصبىها
«ناصبى» از ماده «نصب» در اصل به معنى برپا داشتن چيزى است و از آنجا كه شخص عداوت خويش را آشكار مىسازد به او ناصبى گفتهاند ولى در عرف فقهاى اسلام، ناصبى به كسى گفته مىشود كه عداوت و بغض على عليه السلام را در دل
[١]. ر. ك: توبه، آيه ١٠١.