پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٨ - شرح و تفسير اركان دين و دنيا

اين نعمت‌هاى الهى انجام دهد زمينه دوام و بقاء آن‌ها را فراهم ساخته و آن‌كس كه به وظيفه واجب خود در برابر آن‌ها عمل نكند آن‌ها را در معرض زوال و فنا قرار داده است»؛

(فَمَنْ قَامَ لِلَّهِ فِيهَا بِمَا يَجِبُ فِيها عَرَّضَهَا لِلدَّوَامِ وَ الْبَقَاءِ، وَ مَنْ لَمْ يَقُمْ فِيهَا بِمَا يَجِبُ عَرَّضَهَا لِلزَّوَالِ وَالْفَنَاءِ)

. «عرّض» از ماده «تعريض» به معناى چيزى را در معرض شخص يا حادثه‌اى قرار دادن است.

همين مضمون با تفاوتى در كتب متعددى از امام حسين سيدالشهدا عليه السلام نقل شده است كه در يكى از خطبه‌هاى خود فرمود:

«وَاعْلَمُوا أَنَّ حَوَائِجَ النَّاسِ إِلَيكُمْ مِنْ نِعَمِ اللَّهِ عَلَيكُمْ فَلَا تَمَلُّوا النِّعَمَ فَتَحُورَ نِقَما

؛ بدانيد نيازهاى مردم به شما از نعمت‌هاى خدا بر شماست از اين نعمت ناراحت نشويد كه تبديل به نقمت خواهد شد». [١]

روشن است كه هرگاه درخت پرميوه‌اى در باغ باشد، تمام افرادى كه وارد باغ مى‌شوند چشم به آن مى‌دوزند و از آن توقع و انتظار دارند، حتى پرندگان نيز از آن سهمى مى‌خواهند. در صورتى كه توقعات مردم برآورده نشود، امواج كينه و عداوت در دل‌ها پيدا مى‌شود و همين امر آن نعمت را در معرض زوال قرار مى‌دهد. اضافه بر اين خداوند بركت را از آن برمى‌دارد و آن نعمت به‌سوى زوال و فنا مى‌رود.

از سويى ديگر نعمت‌هاى بزرگى كه خداوند به افراد مى‌دهد خواه مال فراوان باشد يا قدرت بسيار يا هوش سرشار، همه آن براى زندگى شخصى آن‌ها لازم نيست. پيداست كه خداوند آن‌ها را مأمور ساخته كه به‌وسيله آن بار مشكلات را از دوش ديگران بردارند و گره از كار آن‌ها بگشايند. حال اگر اين امانت‌دار الهى به‌وظيفه خود عمل نكند خداونداو را عزل‌كرده امانتش را به دست ديگرى مى‌سپارد.

[١]. بحارالانوار، ج ٧٥، ص ١٢١، ح ٤.