پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩١ - شرح و تفسير بدترين بلاها

البته نمى‌توان انكار كرد كه گروهى از اولياء اللَّه هستند كه گرفتار فقرند و در عين حال شاكرند و صابرند و در مسير حق گام برمى‌دارند.

آنگاه امام عليه السلام در جمله دوم اشاره به چيزى كه بدتر از فقر است مى‌كند، مى‌فرمايد: «بدتر از فقر، بيمارى بدن است»؛

«وَ أَشَدُّ مِنَ الْفَاقَةِ مَرَضُ الْبَدَنِ‌»

. به يقين، غالب افراد اگر زندگانى فقيرانه‌اى داشته باشند ولى تندرست باشند آن را بر غناى توأم با بيمارى و بيزارى از همه چيز، ترجيح مى‌دهند. انسان بيمار كه ملازم و حليف بستر است چه بهره‌اى مى‌تواند از غنا و ثروت خود ببرد جز اين‌كه ببيند و حسرت بخورد. بسيارند كسانى كه حاضرند تمام ثروت خود را بدهند تا از بستر بيمارى برخيزند.

اساساً همان‌گونه كه اشاره كرديم ثروتمند بيمار نه تنها از ثروت خود بهره‌اى نمى‌برد بلكه زجر هم مى‌كشد چون مى‌بيند ديگران از ثروت او بهره‌مند مى‌شوند و او محروم است.

سپس امام عليه السلام به بلايى كه از آن هم بدتر است اشاره كرده، مى‌فرمايد: «و بدتر از بيمارى بدن، بيمارى قلب است»؛

(وَ أَشَدُّ مِنْ مَرَضِ الْبَدَنِ مَرَضُ الْقَلْبِ‌)

. روشن است كه منظور از قلب در اين‌جا آن عضوى كه وسيله خون‌رسانى به تمام بدن است نمى‌باشد بلكه قلب به معناى روح و جان آدمى است و در لغت، يكى از معانى آن نيز همين معنا ذكر شده است. افراد بيماردل كسانى هستند كه يا ازنظر اعتقادى گرفتار انحرافات مختلفى شده‌اند و يا ازنظر اخلاقى آلوده به انواع رذايل گشته‌اند مانند بخل و حسد و كينه‌توزى و شهوت‌پرستى و ....

معلوم است كه بيمارى تن در دنيا انسان را آزار مى‌دهد ولى بيمارى قلب و روح، هم در دنيا انسان را آزار مى‌دهد و هم مايه بدبختى او در سراى ديگر است و به همين دليل بيمارى روح و قلب از همه آنچه قبلًا ذكر شد بدتر مى‌باشد.

در آخرين جمله از اين كلام نورانى، امام عليه السلام مى‌فرمايد: «آگاه باشيد كه به‌سبب‌