پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٠ - شرح و تفسير دنيا وسيله است نه هدف
شرح و تفسير دنيا وسيله است نه هدف
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه موقعيت واقعى دنيا را در عبارت كوتاهى بيان كرده، مىفرمايد: «دنيا براى غيرش آفريده شده نه براى خودش. (هدف از آفرينش اين جهان، تكامل و آمادگى براى زيستن در جهان آخرت است)»؛
(الدُّنْيَا خُلِقَتْ لِغَيْرِهَا، وَلَمْ تُخْلَقْ لِنَفْسِهَا)
. نكته مهمى كه امام عليه السلام در اينجا يادآورى مىكند نگاههاى مختلفى است كه به دنيا مىشود.
توضيح اينكه: گاه در نظر بعضى افراد، رواياتى كه در مدح دنيا آمده و آن را مزرعه آخرت يا دار عافيت و يا بهمنزله دانشگاه شمرده، با رواياتى كه در ذم آن آمده متناقض است. در حالى كه هرگز چنين نيست. اگر دنيا را براى دنيا بخواهيم، دنياى مذموم و نكوهيده است و اگر دنيا را ابزارى براى رسيدن به آخرت و مزرعهاى براى كِشت بذر نيكىها ومعارف بدانيم ممدوح است و سراى نمونه.
امام عليه السلام در كلام گرانبهاى ديگرى در نهجالبلاغه همين معنا را با تعبير ديگرى بيان كرده است؛ در خطبه ٨٢ مىفرمايد:
«وَمَنْ أَبْصَرَ بِهَا بَصَّرَتْهُ وَمَنْ أَبْصَرَ إِلَيْهَا أَعْمَتْهُ
؛ كسى كه دنيا را وسيله بصيرت قرار دهد او را بينا مىسازد و كسى كه به آن بهعنوان هدف نگاه كند نابينايش مىكند».
مرحوم سيد رضى در شرح اين كلام در خطبه هشتاد و دو تعبير جالبى دارد