امام عليه السلام به آن زن عمدى نبود بلكه يك نظر اتفاقى و غير ارادى بود و مى‌دانيم چنين نظرهايى جزء منكرات نيست كه از آن نهى كنند. اگر كسى چشمش بى‌اختيار به چنين منظره‌اى افتاد و بعد به نگاه كردن ادامه داد، ادامه آن نگاه، گناه است. همچنين در بعضى از روايات از على عليه السلام نقل شده است:

«سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله عَنِ الرَّجُلِ تَمُرُّ بِهِ المَرْأَةُ فَينْظُرُ إِلَيهَا فَقَالَ أَوَّلُ نَظْرَةٍ لَكَ وَ الثَّانِيةُ عَلَيكَ وَ لَالَكَ وَ النَّظِرَةُ الثَّالِثَةِ سَهْمٌ مَسْمُومٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِيسَ مَنْ تَرَكَهَا لِلَّهِ لَالِغَيرِهِ أَعْقَبَهُ اللَّهُ إِيمَاناً يجِدُ طَعْمَهُ‌

؛ از رسول خدا صلى الله عليه و آله سؤال كردند كه زنى (زيبا) از مقابل مردى عبور مى‌كند و آن مرد به او نگاه مى‌نمايد (چه حكمى دارد؟) پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: نخستين نظر از آنِ توست (چون بى‌اختيار است و گناهى در آن نيست) و نگاه دوم بر ضد توست نه به سود تو و نگاه سوم تير زهرآگينى از تيرهاى شيطان است، هركس آن را براى خدا نه به‌سبب ديگرى ترك كند خداوند ايمانى در قلب او ايجاد مى‌كند كه طعم آن را احساس مى‌نمايد». [١]

٢. سؤال ديگر اين‌كه آن مرد خارجى كه نعوذ بالله نسبت كفر به امام عليه السلام داد قطعاً ناصبى و كافر بود. چرا امام عليه السلام اجازه نداد او را به قتل برسانند؟

پاسخ اين است كه امام عليه السلام از تعبير او استفاده كفر به معناى واقعى نفرمود بلكه اين كفر همان كفرى بود كه خوارج مى‌گفتند؛ آن‌ها معتقد بودند كه هركس گناه كبيره‌اى مرتكب شود و توبه نكند كافر خواهد بود و چون به زعم آن‌ها امام عليه السلام تن به مسأله حكميت داده بود و اين حكميت به پندار آن‌ها برخلاف شرع بود چنين نسبتى را به امام عليه السلام داد و لذا امام عليه السلام او را در حد يك سب و لعن تلقى كرد و فرمود:

«إِنَّمَا هُوَ سَبٌّ بِسَبٍ‌»

. ٣. سؤال ديگر اين‌كه آيا مى‌توان در مقابل دشنام، دشنام داد كه در عبارت امام عليه السلام آمده است؟

[١]. مستدرك الوسائل، ج ١٤، ص ٢٦٨، ح ١.