پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٥ - شرح و تفسير بىاعتنايى به تعريف و تمجيد
و سبب مىشود كه آن شخص را به هر وسيلهاى كه ممكن است ضعيف و ناتوان سازند و از اعتبار و حيثيتش بكاهند.
به همين دليل بايد در هرچيز ازجمله مدح و ثناى ديگران اعتدال را رعايت كرد و افراد كمظرفيت و پرظرفيت را به تناسب حالشان مورد مدح و تشويق قرار داد.
واژه «مفتون» از ماده «فَتْن» (بر وزن متن) به گفته بسيارى از ارباب لغت در اصل به معناى قراردادن طلا در كوره است تا خالص و ناخالص شناخته شود سپس اين واژه به معناى آزمايش و امتحان بهطور عام بكار رفته است. ولى در قرآن مجيد در معانى متعددى استفاده شده است: آزمايش (عنكبوت، آيه ٢)، فريب دادن (اعراف، آيه ٢٧)، بلا و عذاب (انفال، آيه ٢٥)، شرك و بتپرستى و مانع ايمانآوردن افراد شدن (انفال، آيه ٣٩)، اضلال و گمراه ساختن (مائده، آيه ٤١) و شكنجهكردن (ذاريات، آيه ١٣).
ولى ظاهراً تمام اين معانى به همان ريشهاى باز مىگردد كه به آن اشاره شد.
واژه «فتنه» نيز در معانى مذكور بهكار رفته و اما در مورد كلام امام عليه السلام منظور از «مفتون» شخص فريبخورده است يعنى بسيارند كسانى كه فريب تعريف و تمجيدها را مىخورند و از راه راست منحرف مىشوند.
در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد:
نخست اينكه همانگونه كه در شرح سند اين گفتار حكيمانه اشاره شد مرحوم سيد رضى آن را در سه مورد از كلمات قصار آورده است: يكى در اينجا و دو مورد ديگر در حكمتهاى ١١٦ و ٢٦٠. ممكن است اين تكرار بهدليل مشغلههاى زياد آن بزرگوار و طول زمان تأليف اين كتاب نورانى بوده كه گاه فراموش مىكرده جملهاى را قبلًا آورده است، و باز تكرار مىنموده و ممكن است بهسبب اهميتى كه به اين سخن داده تكرار آن را مناسب دانسته است.