پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٨ - شرح و تفسير نخست او را بيازماى
شرح و تفسير نخست او را بيازماى
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه بسيار كوتاه و پرمعنا به يك اصل مهم اجتماعى اشاره كرده، مىفرمايد: به ظاهر اشخاص قناعت نكنيد، آنها را بيازماييد و اى بسا با آزمودن، آنها را دشمن بداريد و در يك عبارت كوتاه: «آزمايش كن تا دشمنش دارى»؛
(أُخْبُرْ تَقْلهِ)
. «اخْبُرْ» از ماده «خُبر» (بر وزن قفل) به معناى آزمايش كردن است.
«تقله» از ماده «قِلى» (بر وزن صدا) به معناى بغض است. اين ماده، هم بهصورت ناقص يايى آمده و هم ناقص واوى. در صورت اول به معناى بغض و عداوت و در صورت دوم به معناى طرد كردن است و در واقع هر دو به يك معنا بازمىگردد زيرا لازمه عداوت طرد كردن مىباشد.
اين درمورد جوامع آلوده يا گروههاى خاص اجتماعى كه افراد منحرف در آن كم نيستند صادق است والا نتيجه آزمايش، هميشه دشمن داشتن افراد مورد آزمون نخواهد بود. ممكن است اشاره به عصر خود حضرت نيز بوده باشد كه افراد منافق و چند چهره در آن عصر فراوان بودند؛ گروهى خودفروخته به معاويه و گروهى در بند مال و منال، از هيچ كارى ابا نداشتند هر چند براى فريفتن مردم ظاهر خود را مىآراستند ولى به هنگامى كه در كوره امتحان قرار مىگرفتند بسان سياه سيم زراندود، خلاف آن به درمىآمدند كه خلق مىپنداشتند.