پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٤ - شرح و تفسير قلبهاى واژگونه!
شرح و تفسير قلبهاى واژگونه!
اين كلام نورانى در واقع تكميل بر دو گفتار حكيمانهاى است كه قبلًا تحت شماره ٣٧٣ و ٣٧٤ آمد و ناظر به مراحل سهگانه امر به معروف و نهى از منكر است و در واقع هركدام از زاويهاى به اين مسئله مهم مىنگرد.
«در اينجا ابوجحيفه [١] مىگويد: من از اميرمؤمنان عليه السلام شنيدم كه مىفرمود:
نخستين مرحلهاى از جهاد كه از شما مىگيرند و در آن مغلوب مىشويد جهاد با دست (جهاد عملى) است سپس جهاد با زبان و بعد جهاد با قلب»؛
(وَ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ: سَمِعْتُ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ عليه السلام يَقُولُ: أَوَّلُ مَا تُغْلَبُونَ عَلَيْهِ مِنَ الْجِهَادِ الْجِهَادُ بِأَيْدِيكُمْ، ثُمَّ بِأَلْسِنَتِكُمْ ثُمَّ بِقُلُوبِكُمْ)
. روشن است كه ظالمان و دشمنان اسلام نخست تلاش مىكنند چراغ پرفروغ
[١]. نام او وهب بن وهب و بعضى گفتهاند وهب بن عبد اللَّه سوائى است كه در خردسالى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله رادرك كرد و جزء جوانترين صحابه محسوب مىشود با اين حال احاديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شنيده و روايت كرده است. در حديثى آمده است كه ابو جحيفه غذاى فراوانى خورده بود و خدمت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله رسيد و در حضور آن حضرت آروغى زد. پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: ابو جحيفه چنين مكن. كسى كه در دنيا بيش از همه سير شود در قيامت بيش از همه گرسنه خواهد بود. ابو جحيفه كه اين سخن را شنيد ديگر هرگز شكم خود را پر از غذا نمىكرد حتى فرداى شبى كه شام مىخورد، صبحانه نمىخورد و آن روز كه صبحانه مىخورد شام نمىخورد (و گفتار پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را بهطور كامل اطاعت كرد) ابو جحيفه بعداً به كوفه آمد و در تمام جنگهاى اميرمؤمنان على عليه السلام در ركاب آن حضرت بود. على عليه السلام او را دوست مىداشت و به او اعتماد مىكرد و او را وهب الخير مىناميد و (بهسبب اعتمادى كه به او داشت) او را مأمور بيتالمال كوفه كرد. وى در سال ٧٢ هجرى قمرى دنيا را وداع گفت. (مصادر نهجالبلاغه، ج ٤، ص ٢٧٦).