پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٦ - شرح و تفسير كدام حق است و كدام خرافه؟
امروز هم افراد زيادى پيدا مىشوند كه مىتوانند از طريق چشمبندى و تردستى و استفاده از خواص فيزيكى و شيميايى اشيا كارهاى خارقالعادهاى انجام دهند.
نوع ديگرى از سحر نيز وجود دارد كه ساحر بهوسيله رياضتهاى شديد، اراده خود را چنان تقويت مىكند كه مىتواند آثار خارقالعادهاى از خود نشان دهد كه جنبه چشمبندى ندارد.
از مجموع آنچه گفته شد به خوبى استفاده مىشود كه كلام حكيمانه امام عليه السلام كه فرموده سحر حق است، بيان يك واقعيت مىباشد. [١]
آنگاه امام عليه السلام بهسراغ چهارمين موضوعى كه حق است رفته، مىفرمايد: «فال (نيك) حق است»؛
(وَالْفَأْلُ حَقٌ)
. منظور از فال در ادبيات عرب اين است كه انسان حادثهاى را نشان پيروزى، موفقيت و پيشامدهاى خير بداند. مثلًا بگويد كه چون فلان نوزاد در روز ميلاد مبارك يكى از معصومين عليهم السلام متولد شده آينده خوبى دارد و يا اينكه صبحگاهان كه از منزل خارج مىشود وقتى با انسان صالح و خوب و درستكارى برخورد كرد بگويد اين نشان مىدهد كه امروز كارهاى ما روبهراه خواهد بود. عرب از اينگونه پيشبينىها به فال تعبير مىكند كه همان تفأل خوب است.
اما اينكه آيا واقعاً رابطهاى ميان اينگونه حوادث و حوادث ديگرى كه پشت سر آن پيشبينى مىكنند وجود دارد؟ هيچ دليلى براى آن در دست نيست ولى يك نكته را نمىتوان انكار كرد و آن اينكه وقتى انسان تفأل به خوبى مىزند اثر روانى قابل ملاحظهاى در او دارد؛ او را اميدوار به آينده خوب مىسازد و اراده او
[١]. براى آگاهى بيشتر درباره سحر و اقسام سحر و عوامل و امور بازدارنده از آن به بحارالانوار، ج ٦٠ و تفسير نمونه، ج ١ ذيل آيه ١٠٢ سوره بقره و ج ١٣ ذيل آيات ٦٥ تا ٦٩ سوره طه و انوار الفقاهة، المكاسب المحرمة، بحث حرمت سحر، ص ٢٧٥ مراجعه فرماييد.