پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٨ - ٢ فرزندان بر پدران و مادران چه حقوقى دارند؟

فراموش نكنند و مشكلات آن‌ها را تا آن‌جا كه در توان دارند حل كنند به عكس آنچه در دنياى امروز ديده مى‌شود كه به محض اين‌كه پدر و مادر پير و ناتوان شدند فرزندان از آنان فاصله مى‌گيرند و حداكثر كارى كه درباره آن‌ها مى‌كنند اين است كه آن‌ها را به خانه‌هاى سالمندان مى‌سپارند و گاه حتى از اين كار نيز خوددارى مى‌كنند. در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه يكى از يارانش خدمت آن حضرت رسيد و عرض كرد: پدرم بسيار پير و ناتوان شده به گونه‌اى كه براى قضاى حاجت بايد او را بر دوش بگيريم. امام عليه السلام فرمود:

«إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَلِى ذَلِكَ مِنْهُ فَافْعَلْ وَ لَقِّمْهُ بِيدِكَ فَإِنَّهُ جُنَّةٌ لَكَ غَداً

؛ اگر توانستى اين كار را براى او انجام دهى انجام ده حتى لقمه غذا را با دست خود به دهان او بگذار كه اين كار سپرى است براى تو در فرداى قيامت (در برابر آتش دوزخ)». [١]

قرآن مجيد نيز اشاره‌اى به اين امر دارد آن‌جا كه مى‌فرمايد: « «إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيماً»؛ هرگاه يكى از آن دو، يا هر دوى آنها، نزد تو به سن پيرى رسند، كمترين اهانتى به آن‌ها روا مدار! و بر آن‌ها فرياد مزن! و گفتار لطيف و سنجيده و بزرگوارانه به آن‌ها بگو! (و مشكلات آن‌ها را حل كن)». [٢]

٢. فرزندان بر پدران و مادران چه حقوقى دارند؟

در روايات اسلامى همان‌گونه كه موارد فراوانى از حقوق پدران و مادران بر فرزندان ذكر شده موارد زيادى نيز از حقوق فرزندان بر پدران و مادران بيان گرديده است كه سه قسمت مهم آن را امام اميرمؤمنان على عليه السلام در گفتار حكيمانه مورد بحث بيان فرموده است: اسم نيكو نهادن، تربيت خوب و تعليم قرآن. در

[١]. كافى، ج ٢، ص ١٦٣، ح ١٣.

[٢]. اسراء، آيه ٢٣.