پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٩ - شرح و تفسير مردگان زندهنما!
و گفت: اى مروان تو مخالفت با سنّت پيغمبر صلى الله عليه و آله كردى. اوّلًا منبر را روز عيد بيرون آوردى (در حالى كه خطبه را بايد ايستاده بخوانى نه نشسته بر منبر). ثانياً خطبه نماز عيد را قبل از نماز مىخوانى (در حالى كه خطبه نماز عيد، بعد از نماز است) ابوسعيد در آن صحنه حاضر بود، پرسيد: اين مرد كيست؟ گفتند: فلان شخص، فرزند فلان شخص. گفت: بدانيد اين مرد وظيفه خود را انجام داد. من از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود: هركس كار منكرى را ببيند اگر بتواند بايد آن را با دست خود و عملًا تغيير دهد و اگر نتواند با زبان و اگر نتواند با قلب (متنفر از آن باشد) و اين ضعيفترين مرحله ايمان است. [١]
قابل توجه اينكه تغيير دادن زمان خطبه، از بعد از نماز عيد به قبل از آن- به گفته ابوبكر كاشانى (نويسنده كتاب بدائع الصنائع و از فقهاى اهل سنت)- به اين سبب بود كه سخنان بىاساسى در خطبههاى خود مىگفتند و مردم مىدانستند و براى خطبه آنها نمىنشستند. ناچار زمان آن را تغيير دادند. [٢]
داستان معروف فرزدق و اشعار مشهورش درباره امام سجاد عليه السلام در برابر هشام بن عبدالملك در كنار خانه خدا نيز نمونه زنده و بارزى از اين گفتار امام عليه السلام است. [٣]
البته در ذيل اين داستان آمده است كه هشام سخت از اين اشعار عصبانى شد و حقوق فرزدق را از بيتالمال قطع كرد ولى امام سجاد عليه السلام آن را جبران فرمود.
و در نهايت اشعار فرزدق در تاريخ جاودان و ماندگار شد.
داستانهاى زيادى در تاريخ اسلام از اين دست ديده مىشود. گرچه در بعضى از آنها جان ناهى از منكر به خطر افتاد ولى اين در موارد نادرى بود كه با
[١]. شرح نهج البلاغه مرحوم شوشترى، ج ١٣، ص ١٩٣؛ سنن ابى داود، ج ١، ص ٢٥٤.
[٢]. بدائع الصنايع، ج ١، ص ٢٧٦.
[٣]. بحارالانوار، ج ٤٦، ص ١٢٣.