؛ امر به معروف و نهى از منكر راه انبيا و طريق صالحان است، دو فريضه بزرگ الهى است كه بقيه فرائض با آن‌ها برپا مى‌شود، و به وسيله اين دو، راه‌ها امن مى‌گردد، و كسب و كار مردم حلال و حقوق افراد تأمين مى‌شود، و در سايه آن زمين‌ها آباد مى‌گردند، از دشمنان انتقام گرفته مى‌شود، و در پرتو آن همه كارها روبه‌راه مى‌گردد». [١]

براى اهميت اين دو فريضه الهى همين بس كه از روايات استفاده مى‌شود شرط قبولى دعا انجام آن‌هاست. همانگونه كه اميرمؤمنان عليه السلام در واپسين ساعات عمر در بستر شهادت فرمود:

«لَا تَتْرُكُوا الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيوَلَّى عَلَيكُمْ شِرَارُكُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا يُسْتَجَابُ لَكُمْ‌

؛ امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد كه اشرار بر شما مسلط مى‌شوند سپس هرچه دعا كنيد مستجاب نمى‌گردد». [٢]

آيه ٦٣ سوره مائده علماى اهل كتاب را سخت نكوهش مى‌كند كه براثر ترك امر به معروف و نهى از منكر، امت‌هاى آن‌ها آلوده انواع گناهان شدند و در پايان آيه مى‌گويد: چه زشت است كارى كه آن‌ها انجام مى‌دادند: «لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمْ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ».

در خطبه قاصعه‌ [٣] تعبير تند ديگرى درباره تاركان امر به معروف و نهى از منكر ديده مى‌شود، مى‌فرمايد:

«فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يلْعَنِ الْقَرْنَ الْمَاضِى بَينَ أَيدِيكُمْ إِلَّا لِتَرْكِهِمُ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْى عَنِ الْمُنْكَرِ فَلَعَنَ اللَّهُ السُّفَهَاءَ لِرُكُوبِ الْمَعَاصِى، وَ الْحُلَمَاءَ لِتَرْكِ التَّنَاهِى‌

؛ خداوند سبحان مردم قرون پيشين را از رحمت خود دور نساخت جز به اين سبب كه امر به معروف و نهى از منكر را ترك كردند، لذا افراد نادان را به‌سبب گناه و دانايان را به‌علّت ترك نهى از منكر از رحمت خود دور ساخت».

[١]. كافى، ج ٥، ص ٥٥ و ٥٦.

[٢]. نهج‌البلاغه، نامه ٤٧.

[٣]. خطبه ١٩٢ نهج‌البلاغه.