پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥١ - شرح و تفسير طالبان دنيا و طالبان آخرت

گلوى آن‌ها را مى‌فشارد و با حسرت آنچه به‌دست نياورده‌اند و حسرت عدم استفاده از آنچه به‌دست آورده‌اند با زندگى وداع مى‌گويند.

به عكس، طالبان آخرت به‌وسيله تلاش آميخته با تقوايى كه دارند به زندگى ساده مطلوبى مى‌رسند و خداوند منان روزى آن‌ها را تأمين مى‌كند و زمانى كه از دنيا مى‌روند نه حسرت و آه دارند و نه نگرانى.

در روايت هشاميه معروف كه مرحوم كلينى در آغاز كتاب كافى آن را آورده است از قول امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم:

«إِنَّ الْعُقَلَاءَ زَهِدُوا فِى الدُّنْيا وَ رَغِبُوا فِى الْآخِرَةِ لِأَنَّهُمْ عَلِمُوا أَنَّ الدُّنْيا طَالِبَةٌ مَطْلُوبَةٌ وَ الْآخِرَةَ طَالِبَةٌ وَ مَطْلُوبَةٌ فَمَنْ طَلَبَ الْآخِرَةَ طَلَبَتْهُ الدُّنْيا حَتَّى يسْتَوْفِى مِنْهَا رِزْقَهُ وَ مَنْ طَلَبَ الدُّنْيا طَلَبَتْهُ الْآخِرَةُ فَيأْتِيهِ الْمَوْتُ فَيفْسِدُ عَلَيهِ دُنْياهُ وَآخِرَتَه‌

؛ عاقلان، زهد در دنيا و رغبت در آخرت را پيشه كردند زيرا آن‌ها مى‌دانند كه دنيا طالب و مطلوب و آخرت نيز طالب و مطلوب است (يعنى) آن‌كس كه آخرت را طلب كند دنيا به‌سراغ او مى‌آيد تا رزق او را به‌طور كامل به او برساند اما كسى كه دنيا را طلب كند آخرت، او را مى‌طلبد يعنى مرگ به‌سراغش مى‌آيد؛ هم دنيايش را فاسد مى‌كند و هم آخرتش را». [١]

البته مفهوم اين سخن اين نيست كه طالبان آخرت براى تأمين زندگى ساده خود تلاش نكنند چراكه در روايات زيادى دستور به تلاش براى معاش داده شده است، بلكه منظور اين است كه دنياطلبان كه پيوسته براى رسيدن به اموال و ثروت‌هاى بيشتر تلاش مى‌كنند حرص را كنار بگذارند و عمر خود را براى چيزى كه هرگز به‌دست نمى‌آيد و يا اگر به‌دست آيد نمى‌توان آن را مصرف كرد تباه نكنند.

در حكمت ٣٧٩ نيز تعبير ديگرى از اين گفتار حكيمانه آمده است آن‌جا كه امام عليه السلام روزى را به دوگونه تقسيم مى‌كند: گونه‌اى از آن به‌سراغ انسان مى‌آيد

[١]. كافى، ج ١، ص ١٨، ح ١٢.