پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٥ - شرح و تفسير مالك، بزرگمرد نستوه

شرح و تفسير مالك، بزرگمرد نستوه‌

هنگامى كه خبر شهادت مالك اشتر رحمه الله به امام عليه السلام رسيد درباره او چنين فرمود:

«مالك اما چه مالكى! به خدا سوگند اگر كوه بود يكتا بود و اگر سنگ بود سرسخت و محكم بود. هيچ مركبى نمى‌توانست از كوهسار وجودش بالا رود و هيچ پرنده‌اى به قله آن راه نمى‌يافت»؛

(وَقد جاءه نَعيُ الأشتَرِ رحِمهُ اللَّه: مَالِكٌ وَمَا مَالِكٌ! وَ اللَّهِ لَوْ كَانَ جَبَلًا لَكَانَ فِنْداً، وَ لَوْ كَانَ حَجَراً لَكَانَ صَلْداً، لَايَرْتَقِيهِ الْحَافِرُ، وَ لَايُوفِي عَلَيْهِ الطَّائِرُ)

. امام عليه السلام در اين توصيف فشرده و پرمعنا درباره شخصيت مالك سنگ تمام گذاشته است. از يك طرف او را به كوه بى‌نظيرى تشبيه مى كند كه هيچ انسان و پرنده‌اى نمى‌تواند به قله آن برسد و از سوى ديگر او را به سنگ محكمى تشبيه مى‌نمايد كه در برابر حوادث بسيار مقاوم است.

در واقع دو وصف مهم در اين عبارت درباره مالك بيان شده است: يكى اوج افكار بلند و همت عالى او و ديگر استقامت و پايدارى‌اش در برابر دشمنان و مالك در طول عمر خود كه در صحنه‌هاى مختلفى ظاهر شد هر دو معنا را به اثبات رساند.

«نَعْى» (بر وزن سعى) به معناى خبر فوت انسانى است و ناعى به كسى گفته مى‌شود كه خبر مرگ شخصى را به ديگران برساند.