پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٤ - شرح و تفسير تقسيم صحيح ساعات شب و روز
عاقبت خوبى در اين دنيا دارند و نه آيندهاى در آخرت.
در بعضى از روايات ساعات شبانهروز به چهار بخش تقسيم شده است.
ازجمله در حديثى از امام موسى بن جعفر عليه السلام چنين مىخوانيم:
«اجْتَهِدُوا فِى أَنْ يكُونَ زَمَانُكُمْ أَرْبَعَ سَاعَاتٍ سَاعَةً لِمُنَاجَاةِ اللَّهِ وَ سَاعَةً لِأَمْرِ الْمَعَاشِ وَ سَاعَةً لِمُعَاشَرَةِ الْإِخْوَانِ وَ الثِّقَاتِ الَّذِينَ يعَرِّفُونَكُمْ عُيوبَكُمْ وَ يخْلِصُونَ لَكُمْ فِى الْبَاطِنِ وَسَاعَةً تَخْلُونَ فِيهَا لِلَذَّاتِكُمْ فِى غَيرِ مُحَرَّم
؛ كوشش كنيد كه زمان شما به چهار بخش تقسيم شود: بخشى براى مناجات با پروردگار و بخشى براى امر معاش و بخشى براى معاشرت با دوستان و افراد مورد اعتماد كه عيوب شما را براى شما بازگو مىكنند و با خلوص باطن به شما خدمت مىنمايند، و بخشى از آن را نيز براى لذات غير حرام باقى گذاريد». [١]
و روايات ديگرى نيز به همين مضمون يا قريب به آن از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و از امام على بن موسىالرضا عليه السلام نقل شده است. و روشن است كه منافاتى بين اين تقسيم بندىها نيست براى اينكه در تقسيم سه گانه بخشى در بخش ديگر ادغام شده است.
در ضمن از اين احاديث بهخوبى استفاده مىشود كه اسلام هيچگونه مخالفتى با لذات حلال ندارد بلكه بر آن تأكيد نموده زيرا همانگونه كه در بالا به آن اشاره شد تفريح سالم و لذات حلال، روح را آرامش بخشيده و جسم را سالم مىكند و انسان در پرتو آن مىتواند به بخشهاى مهم زندگى، بهتر برسد. ولى مهم آن است كه خط فاصل لذات حلال و حرام روشن گردد و اين احاديث بهانهاى براى هوسرانان و عياشان نگردد.
سپس امام عليه السلام در بخش دوم اين گفتار حكيمانه همان مطلب را بهصورت زيباى ديگرى بيان كرده است، مىفرمايد: «سزاوار نيست كه انسان عاقل
[١]. بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٣٢١.