پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٤ - شرح و تفسير كلمات نافذتر از تيرها!
در كتاب تمام نهجالبلاغه ضمن وصيت مشروحى از اميرمؤمنان على عليه السلام كه خطاب به اصحابش مىكند و آداب دين و دنيا را به آنها مىآموزد چنين آمده است:
«إِحْسَبُوا كَلَامَكُمْ مِنْ أَعْمَالِكُمْ يقِلُّ كَلَامُكُمْ إِلَّا فِى الْخَيرِ كُفُّوا أَلْسِنَتَكُمْ، وَسَلِّمُوا تَسْليماً تَغْتَنِمُوا فَرُبَّ قَوْلٍ أنْفَذُ مِنْ صَوْلٍ، وَ رُبَّ فِتْنَةٍ أَثَارَهَا قَوْلٌ
؛ گفتار خود را از اعمال خويش حساب كنيد تا سخن شما جز در راه خير و نيكى كم شود زبانهاى خود را نگاه داريد و تسليم فرمان خدا باشيد تا غنيمت ببريد.
چه بسيار سخنانى كه از حمله نافذتر است و چه بسيار فتنهها كه از گفتارها برخاسته است». [١]
در كتاب ميزان الحكمة در واژه «اللسان» تحت عنوان «خطر اللسان» روايات تكاندهندهاى ذكر شده است. ازجمله در حديثى از امام اميرمؤمنان عليه السلام آمده است:
«رب لسان أتى على إنسان
؛ چه بسيار زبانى كه انسانى را به كشتن داده است». [٢]
در حديث ديگرى از آن حضرت آمده است:
«كَم مِن دَمٍ سَفَكَهُ فَمٌ
؛ چه خونهايى كه با دهان ريخته شده است». [٣]
به عكس، چه بسيار آتشهاى جنگهايى كه با چند جمله خاموش شده و نزاعهاى فاميلى و قبيلهاى با سخنان شيرين و حسابشدهاى پايان يافته است.
شاعر فارسى زبان مىگويد:
|
با صارم زبان بگشايد هزار حصن |
با تير خامه درشكند پشت صد سوار |