پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٤ - ١ اهميت زكات

پرداختم و چيزى بر آن نيفزودم تا از آخرين نصاب گذشت.

امام عليه السلام مى‌فرمايد: چه مصرفى بهتر از اين‌كه آن‌ها را ذخيره يوم‌المعاد خود ساخته‌اى و به نيازمندان كمك كرده‌اى و سلامت و عافيت را براى خود خريدارى نموده‌اى.

اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از حقوق در جمله

«ذَعذَعَتْهَا الْحُقُوقُ‌»

تنها زكات نباشد بلكه حقوق واجب يا مستحب ديگر را نيز شامل شود ازجمله استفاده كردن از آن در راه جهاد و كارهاى خير ديگر، همان‌گونه كه مرحوم علامه مجلسى در بحارالانوار در توضيح همين عبارت فرموده است. [١]

قرآن مجيد نيز مى‌فرمايد: « «مَا عِنْدَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِنْدَاللَّهِ بَاقٍ»؛ آنچه نزد شماست سرانجام از بين مى‌رود ولى آنچه نزد خدا ذخيره شده باقى و برقرار است». [٢]

ولى بعضى از افراد ناآگاه يا ضعيف الايمان چنين مى‌پندارند كه اگر چيزى از اموال خود را در راه خدا هزينه كنند از اموال آن‌ها كاسته شده و گرفتار نوعى غرامت شده‌اند. همان‌گونه كه قرآن مجيد درباره اينگونه اشخاص مى‌فرمايد:

« «وَمِنَ الْأَعْرَابِ مَنْ يَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ مَغْرَماً وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَائِرَ عَلَيْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ»؛ گروهى از (اين) اعراب باديه‌نشين، چيزى را كه (در راه خدا) انفاق مى‌كنند، غرامت محسوب مى‌دارند؛ و انتظار حوادث دردناكى براى شما مى‌كشند؛ حوادث دردناك براى خود آنهاست؛ و خداوند شنوا و داناست!». [٣]

اين سخن را با حديثى از امام على بن موسى‌الرضا عليه السلام پايان مى‌دهيم:

«إِنَّ صَاحِبَ النِّعْمَةِ عَلَى خَطَرٍ إِنَّهُ يجِبُ عَلَيهِ حُقُوقُ اللَّهِ فِيهَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ لَتَكُونُ عَلَى النِّعَمُ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَمَا أَزَالُ مِنْهَا عَلَى وَجَلٍ وَ حَرَّكَ يدَهُ حَتَّى أَخْرُجَ مِنَ الْحُقُوقِ الَّتِى تَجِبُ لِلَّهِ عَلَى فِيهَا فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَنْتَ فِى قَدْرِكَ تَخَافُ هَذَا قَالَ نَعَمْ فَأَحْمَدُ رَبِّى‌

[١]. بحارالانوار، ج ٣٤، ص ٣٢٢.

[٢]. نحل، آيه ٩٦.

[٣]. توبه، آيه ٩٨.