پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣ - نكته حجاب حبّ ذات

حكمت ٣٤٩ اين‌ها احمق واقعى هستند:

«وَ مَنْ نَظَرَ فِى عُيوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا ثُمَّ رَضِيهَا لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ الْأَحْمَقُ بِعَينِه‌»

. اين سخن شبيه چيزى است كه در ميان اديبان، معروف است كه از لقمان پرسيدند: ادب را از كه آموختى؟ گفت: از بى‌ادبان، هرچه از ايشان در نظرم ناپسند آمد از آن پرهيز كردم. [١]

ريشه اين معنا نيز در قرآن مجيد وجود دارد آن‌جا كه مى‌فرمايد: « «أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ»؛ آيا مردم را به نيكى (و ايمان به پيامبرى كه صفات او آشكارا در تورات آمده) دعوت مى‌كنيد، اما خودتان را فراموش مى‌نماييد؟». [٢]

اشاره به اين‌كه نبايد تنها نيكى را به ديگران توصيه كرد و پرهيز از زشتى‌ها را درباره ديگران مورد توجه قرار داد بلكه خود انسان اولويت دارد.

نكته حجاب حبّ ذات‌

خداوند در انسان غريزه‌اى آفريده كه براى حفظ و صيانت او و رسيدن به كمالاتش نقش بسيار مهمى دارد و به يك معنا از مهمترين مواهب الهى است و آن اين‌كه انسان خود را دوست مى‌دارد و به همين دليل به‌سراغ اطاعت فرمان خدا و پرهيز از گناه مى‌رود تا به كمال معنوى برسد و از پاداش‌هاى الهى در قيامت بهره‌مند شود و از عذاب و كيفر او در امان بماند.

انسان به‌دنبال علم و دانش مى‌رود و انگيزه اصلى او حب ذات است چراكه علم را كمال خويشتن مى‌بيند. براى رسيدن به مواهب مادى و پيشرفت در امور اقتصادى تلاش مى‌كند زيرا آن‌ها را ابزارى براى كمال مادى يا معنوى خود مى‌بيند.

[١]. گلستان سعدى.

[٢]. بقره، آيه ٤٤.