پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٠ - شرح و تفسير حقوق متقابل پدر و فرزند

شرح و تفسير حقوق متقابل پدر و فرزند

امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به بخشى از حقوق پدران بر فرزندان و حقوق فرزندان بر پدران اشاره مى‌كند. براى حق پدر بر فرزند، تنها يك مورد را بيان مى‌فرمايد و براى حق فرزند بر پدر سه مورد، مى‌فرمايد: «فرزند را بر پدر حقى است و پدر را نيز بر فرزند حقى»؛

(إِنَّ لِلْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ حَقّاً، وَ إِنَّ لِلْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ حَقّاً)

. سپس درمورد حق پدر بر فرزند چنين مى‌فرمايد: «حق پدر بر فرزندان اين است كه در همه چيز جز در معصيت خداوند سبحان از وى اطاعت كنند»؛

(فَحَقُّ الْوَالِدِ عَلَى الْوَلَدِ أَنْ يُطِيعَهُ فِي كُلِّ شَيْ‌ءٍ، إِلَّا فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ‌)

. ظاهر اين است كه حقى را كه امام عليه السلام به اين گستردگى درباره پدران فرموده اعم از واجب و مستحب است و به تعبير ديگر، در مواردى اطاعت واجب است و آن جايى است كه اگر ترك كند سبب اذيت و آزار مى‌شود و منجر به عقوق پدر مى‌گردد اما مواردى هست كه اگر اطاعت نكند پدر اذيت نمى‌شود. در اين‌جا مستحب است كه فرزند به امر پدر احترام بگذارد و اطاعت كند.

البته گاهى مسائل سرنوشت‌سازى است كه اگر پسر بخواهد از پدر اطاعت كند گرفتار خسارت عظيمى مى‌شود هرچند داخل در عنوان معصيت نيست.

مثلًا پدر از عروس خود ناراحت باشد و به فرزند دستور دهد كه همسرت را