پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٤ - شرح و تفسير حقوق متقابل پدر و فرزند

و آنچه خير دنيا و آخرت در آن است در آن نامه ريخت و به فرزندش هديه كرد مى‌خوانيم: پسرم! چون احساس كردم به سن پيرى رسيده‌ام و قوايم رو به سستى نهاده به اين وصيت مبادرت ورزيدم و بخش‌هايى از آن را براى تو بيان كردم مبادا اجلم فرا رسد در حالى كه آنچه در درون سينه داشته‌ام بيان نكرده باشم ...

ازاين‌رو پيش از آن‌كه هوى و هوس و فتنه‌هاى دنيا به تو هجوم آورد و همچون مركبى سركش شوى، به تعليم و تربيت تو روى آوردم زيرا

«إِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخَالِيةِ مَا أُلْقِى فِيهَا مِنْ شَى‌ءٍ قَبِلَتْهُ فَبَادَرْتُكَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ يقْسُوَ قَلْبُكَ وَيشْتَغِلَ لُبُّك‌

؛ قلب جوان همچون زمين خالى است و هر بذرى در آن بيفشانند آن را مى‌پذيرد. به همين دليل پيش از آن‌كه قلبت قساوت يابد و فكرت به امور ديگر مشغول گردد (گفتنى‌ها را گفتم)». [١]

اين مطلب پيش از همه از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيده شده است كه فرمود:

«مَنْ تَعَلَّمَ فِى شَبَابِهِ كَانَ بِمَنْزِلَةِ الرَّسْمِ فِى الْحَجَر وَ مَنْ تَعَلَّمَ وَ هُوَ كَبِيرٌ كَانَ بِمَنْزِلَةِ الْكِتَابِ عَلَى وَجْهِ الْمَاءِ

؛ كسى كه در جوانى (و نوجوانى) چيزى را فراگيرد همچون مطلبى است كه بر سنگ ترسيم مى‌شود و كسى كه در بزرگسالى چيزى را فراگيرد همچون نقشى است كه برآب زنند». [٢]

سپس امام عليه السلام از ميان تمام آداب و تعليمات به تعليم قرآن توجه كرده و بر آن تأكيد مى‌كند. چرا كه قرآن مجموعه بى‌نظيرى است كه تمام درس‌هاى زندگى مادى و معنوى در آن جمع است. توحيد و معاد به‌صورت گسترده در آن تجلى مى‌كند، بخش مهم احكام الهى در آن بيان شده و دستورات اخلاقى‌اش فوق‌العاده مؤثر و پربار است و تاريخ عبرت‌انگيز انبياء پيشين نيز در جاى‌جاى آن ديده مى‌شود. آرى بايد قبل از هرچيز به فرزندان قرآن تعليم داد.

[١]. نهج‌البلاغه، نامه ٣١

[٢]. بحارالانوار، ج ١، ص ٢٢٢، ح ٦.