پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٨ - شرح و تفسير مقدرات بر تدبير ما پيشى مىگيرد
شرح و تفسير مقدرات بر تدبير ما پيشى مىگيرد
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به تأثير نافذ مقدرات كرده، مىفرمايد:
«مقدرات بر تقدير و تدبير (ما) غلبه مىكند تا آنجا كه (گاه) آفت بهسبب تدبير (انسان) بهوجود مىآيد»؛
(يَغْلِبُالْمِقْدَارُ عَلَىالتَّقْدِيرِ، حَتَّى تَكُونَالْآفَةُ فِيالتَّدْبِيرِ)
. مرحوم سيد رضى بعد از ذكر اين گفتار حكيمانه مىگويد: «همين مضمون پيش از اين (در حكمت ١٦) با عبارت ديگرى و با تفاوت (مختصرى) گذشت»؛
(قال الرضي: وَقَد مضى هذا المعنى فيما تقدم برواية تخالف هذه الأَلفاظ)
. «مقدار» در اينجا به معناى مقدرات و اندازهگيرىهاى الهى است.
واژه «حتى» در واقع براى بيان غايت و سرانجام چيزى است.
اين گفتار حكيمانه در واقع سه پيام دارد:
پيام اول اينكه: ما را با مسأله خداشناسى و توحيد افعالى پروردگار آشناتر مىسازد. هنگامى كه مىبينيم براى انجام كارى نقشههاى فراوان مىكشيم، مشورت بسيار و مديريت كافى مىكنيم ولى به آن نمىرسيم آگاه مىشويم كه پشت اين دستگاه خلقت، دست باعظمتى است كه چرخه جهان را مىچرخاند و درواقع اين كلام شبيه چيزى است كه در گفتار حكيمانه ديگرى از آن حضرت عليه السلام آمده بود:
«عَرَفْتُ اللَّهَ سُبْحَانَهُ بِفَسْخِ الْعَزَائِمِ وَ حَلِّ الْعُقُودِ وَ نَقْضِ الْهِمَمِ». [١]
[١]. نهجالبلاغه، حكمت ٢٥٠.