كنار بگذارد. زيرا به‌هنگام مراء، افراد بر سر لجاجت مى‌افتند و گاه انواع توهين‌ها را به طرف مقابل روا مى‌دارند و عيوب پنهانى او را برمى‌شمارند و هتك حرمت مى‌كنند، گاه درباره خودش و گاه درباره كسانى كه مورد علاقه او هستند. بنابراين افرادى كه علاقه‌مند به آبرو و شخصيت خود مى‌باشند بايد همين كه بحث آن‌ها با طرف مقابل به مرحله مراء رسيد كلام را قطع كنند و او را رها سازند.

در حكمت ٣١ اميرمؤمنان على عليه السلام حقيقت ايمان را بر اساس چهار پايه تشريح مى‌كند و در مقابل آن براى شك نيز چهار ستون قائل است. ستون اوّل، مراء و جدال مى‌باشد و در بيان آن مى‌فرمايد:

«فَمَنْ جَعَلَ الْمِرَاءَ دَيدَناً لَمْ يصْبِحْ لَيلُه‌

؛ آنكس كه مِراء را عادت خويش قرار دهد هرگز از تاريكى شك به روشنايى يقين گام نمى‌نهد» و به يقين چنين است زيرا افرادى كه اهل مِراء و جدال هستند دائماً در اين فكرند كه بر حريف خود غلبه يابند خواه حق باشد يا باطل و به همين دليل ضعيف‌ترين ادله را براى خود حجت مى‌شمارند و محكم‌ترين دليل رقيب را ناديده مى‌انگارند و به اين ترتيب دائماً در بيراهه و تاريكى سير مى‌كنند و صبحگاهان روشنِ يقين در زندگى آن‌ها هرگز ظاهر نمى‌شود.

به همين دليل امام اميرمؤمنان عليه السلام در كلام ديگرى كه مرحوم كلينى در كافى از آن حضرت نقل كرده مى‌فرمايد:

«إِياكُمْ وَالْمِرَاءَ وَالْخُصُومَةَ فَإِنَّهُمَا يمْرِضَانِ الْقُلُوبَ عَلَى الْإِخْوَانِ وَينْبُتُ عَلَيهِمَا النِّفَاقُ‌

؛ از مِراء و خصومت بپرهيزيد كه دل را در برابر برادران دينى بيمار مى‌سازد و نفاق از آن مى‌رويد». [١]

امام عسكرى عليه السلام در روايتى كه ابن شعبه حرانى آن را در تحف العقول نقل كرده مى‌فرمايد:

«لَا تُمَارِ فَيذْهَبَ بَهَاؤُكَ وَلَا تُمَازِحْ فَيجْتَرَأَ عَلَيكَ‌

؛ مراء نكن كه شخصيت تو را از بين مى‌برد و (زياد) مزاح مكن كه افراد را در برابر تو جسور مى‌سازد (و رعايت احترام تو را نخواهند كرد)». [٢]

[١]. كافى، ج ٢، ص ٣٠٠، ح ١.

[٢]. تحف العقول، ص ٤٨٦.