پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢٢ - شرح و تفسير مسئوليت سنگين دانشمندان
شرح و تفسير مسئوليت سنگين دانشمندان
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكته بسيار مهمى در مورد فراگيرى علوم اشاره كرده، مىفرمايد: «خداوند از افراد نادان پيمان نگرفته كه دنبال علم و دانش بروند، مگر اين كه قبل از آن از علما و دانشمندان پيمان گرفته كه به آنها علم بياموزند»؛
(مَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَى أَهْلِ الْجَهْلِ أَنْ يَتَعَلَّمُوا حَتَّى أَخَذَ عَلَى أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُعَلِّمُوا)
. در بسيارى از كشورها در دنياى امروز تحصيل علم در حد قابل ملاحظهاى اجبارى است و چنانچه فرزندى متولد شود و مثلًا به سن شش سالگى برسد و نام او براى فراگرفتن علم در هيچ مدرسهاى نوشته نشده باشد پدر و مادر او مورد مؤاخذه قرار خواهند گرفت.
اين كار در دنياى ما كه توجه خاصى به علوم در آن مىشود چيز عجيبى نيست. مهم آن است كه حدود چهارده قرن پيش، اسلام نه تنها فراگيرى علم را فريضه شمرده بلكه بالاتر از آن، تعليم دادن را بر دانشمندان واجب كرده است و منطق عقل نيز همين را ايجاب مىكند. چگونه ممكن است بر افراد نادان فراگرفتن علم واجب باشد اما بر دانشمندان تعليم دادن واجب نباشد؟
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به دو پيمان الهى مىكند: پيمانى كه در درجه اول است پيمانى است كه از دانشمندان گرفته كه علم خود را كتمان نكنند