پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨٢ - شرح و تفسير حق گفتار صحيح
شرح و تفسير حق گفتار صحيح
امام عليه السلام در اين گفتار نورانى موارد سكوت و سخن گفتن را به صورت جالب و موجزى بيان كرده، مىفرمايد: «خاموش ماندن از گفتار حكمتآميز خيرى ندارد همانگونه كه سخن گفتن نابخردانه»؛
(لَا خَيْرَ فِي الصَّمْتِ عَنِ الحُكمِ، كَمَا انَّه لا خَيْرَ في القَوْلِ بِالجَهْلِ)
. همانگونه كه در مصادر ذكر شد اين كلام شريف يكبار ديگر در نهجالبلاغه در حكمت ١٨٢ بدون كمترين تغييرى آمده است و اين نشان مىدهد كه مرحوم سيد رضى گاه بر اثر فاصله زمانى در گردآورى خطبهها و نامهها و كلمات قصار حكمتآميز فراموش مىكرده كه آن را قبلًا ذكر نموده لذا آن را بار ديگر در ضمن كلمات آن حضرت آورده است.
به هر حال منظور امام عليه السلام از واژه «حكم» در اينجا قضاوت و داورى در ميان مردم نيست آنگونه كه بعضى از شارحان تصور كردهاند زيرا امام عليه السلام آن را در نقطه مقابل جهل قرار داده و مىدانيم كه نقطه مقابل جهل، علم و دانش و حكمت است.
و اگر به موارد استعمال «حكم» در قرآن مجيد و روايات مراجعه كنيم خواهيم ديد كه «حكم» گاهى به معناى فرمان نبوت و رسالت، گاه به معناى قضاوت، گاه به معنى عقل و خرد و گاه به معنى علم و دانش آمده است.