رحمت خدا ايشان را بپوشاند، و از سر ايشان به در رود و در گرداب درياى مغفرت غرق شوند؛ پس چون بنشينند و با يكديگر حديث گويند، فرشتگانى كه نگاهبانان اعمال‌اند به يكديگر مى‌گويند كه: بياييد تا از ايشان دور شويم و در گوشه‌اى رويم، شايد كه ايشان را رازى باشد كه خواهند با هم بگويند، و حال آنكه خدا برايشان پوشيده و از براى ايشان پرده‌اى قرار داده است». راوى مى‌گويد كه: عرض كردم: آيا خداى عز و جل نمى‌فرمايد كه: «ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ»[١]؛ يعنى: «آدمى بيرون نمى‌افكند از دهان خود هيچ سخنى را، و به چيزى متكلّم نمى‌شود، مگر آنكه در نزد او با آن سخن نگهبانى است مهيّا و آماده».

حضرت فرمود كه: «اى اسحاق! اگر حافظان اعمال نمى‌شنوند، خداى داناى راز مى‌شنود و مى‌بيند». (حاصل آنكه راوى گمان كرد كه رقيب، فرشتگان حافظان اعمال‌اند، چنان كه اكثر مفسّرين چنين فهميده‌اند، و لهذا بر حضرت اين آيه را ايراد نمود، و حضرت در جواب فرمود كه: رقيب، شامل جناب اقدس الهى است؛ بلكه فى‌الحقيقه، رقيبِ حقيقى او است، كه چيزى بر او پوشيده نمى‌تواند شد).

٢١٠٦/ ١٥. از او، از اسماعيل بن مهران، از ايمن بن محرز، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه فرمود: «رسول خدا صلى الله عليه و آله هرگز با مردى مصافحه نفرمود كه دست خود را بكشد، تا آنكه آن كس دست خود را از دست آن حضرت مى‌كشيد».

٢١٠٧/ ١٦. على بن ابراهيم، از پدرش، از حمّاد، از ربعى، از زراره، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت: شنيدم از آن حضرت كه مى‌فرمود: «به درستى كه خداى عز و جل به وصف درنيايد، و چگونه به وصف درآيد، و حال آنكه در كتاب خويش فرموده كه:

«وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ»[٢]؛ پس خدا به اندازه‌اى وصف نشود، مگر آنكه از آن بزرگ‌تر باشد.[٣] و به درستى كه پيغمبر صلى الله عليه و آله به وصف درنيايد، و چگونه به وصف درآيد بنده‌اى كه خدا او را به هفت حجاب محجّب ساخته، و فرمانبردارى او را در زمين چون فرمانبردارى خويش در آسمان قرار داده است‌[٤] و فرموده كه: «ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ‌

[١]. ق، ١٨.

[٢]. انعام، ٩١.

[٣].- چنان كه در كتاب توحيد تا اينجا، به سندى ديگر مذكور شد-.( مترجم)

[٤]. و در بعضى از نسخ كافى« در آسمان» ندارد؛ و معنى اين مى‌شود كه، او را در زمين چون خود مطاع گردانيده، يااطاعت او را چون اطاعت خود ساخته است.( مترجم)