و تقوى يك درجه بالاتر از ايمان است، و يقين يك درجه بالاتر از تقوى است. و هيچ چيز در ميان مردمان كمتر از يقين قسمت نشده است». يونس مى‌گويد: عرض كردم: پس يقين به چه چيز است؟ فرمود: «توكّل كردن بر خدا، و تسليم كردن و گردن نهادن از براى خدا، و راضى شدن به قضاى خدا، و وا گذاشتن امور به خدا». عرض كردم كه: تفسير و بيان اين چيست؟ فرمود: «امام محمد باقر عليه السلام همچنين فرمود».

١٥٥٠/ ٦. محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از احمد بن محمد بن ابى‌نصر، از امام رضا عليه السلام روايت كرده است كه فرمود: «ايمان يك درجه از اسلام بالاتر است ...» تا آخر آنچه در حديث دويم اين باب گذشت.

باب در بيان حقيقت ايمان و يقين‌

٢٧. باب در بيان حقيقت ايمان و يقين‌

١٥٥١/ ١. چند نفر از اصحاب ما روايت كرده‌اند، از احمد بن محمد بن خالد، از محمد بن اسماعيل بن بزيع، از محمد بن عذافر، از پدرش، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود: «در بين اينكه رسول خدا صلى الله عليه و آله در بعضى ازسفرهاى خويش تشريف داشت، ناگاه جمعى از سواران آن حضرت را ملاقات كردند و گفتند كه: السَّلامُ عَلَيْكَ يا رَسُولَ اللَّهِ؛ يعنى «سلام خدا يا سلام ما يا همه سلام‌ها بر تو باد، اى فرستاده خدا! كه خدا تو را پيغمبرى به سوى خلايق فرستاده».

حضرت فرمود: شما كيستيد؟ و چه صفت داريد؟ عرض كردند: ما مؤمنانيم، يا رسول اللَّه! فرمود: حقيقت و دليل ايمان شما چيست؟ عرض كردند: راضى بودن به قضاى خدا، و تفويض كردن امور خويش به خدا، و تسليم كردن و گردن نهادن از براى امر خدا. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: ايشان دانايانى چندند، حكيمان كه نزديك است كه به جهت حكمت، پيغمبران باشند و به درجه ايشان رسند؛ پس اگر راست‌گويانيد، آنچه را كه در آن ساكن نمى‌شويد مسازيد، و آنچه را كه نمى‌خوريد جمع مكنيد. «وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ»[١]. و ترجمه آن در نظير اين حديث گذشت.

١٥٥٢/ ٢. محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى و على بن ابراهيم، از پدرش هر دو روايت كرده‌اند، از ابن‌محبوب، از ابومحمد وابشى و ابراهيم بن مهزم، از اسحاق بن عمّاد كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود: «رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز صبح را با

[١]. مائده، ٩٦.« و بپرهيزيد از خدايى كه به سوى او بازگردانيده مى‌شويد».