على بن ابراهيم، از پدرش، از على بن معبد روايت كرده است كه گفت: حديث كرد مرا على بن عمر، از يحيى بن عمران، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود: «اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌فرمود» بعد از آن، مثل حديث سابق را ذكر كرده است.

باب در بيان صله رحم‌

٦٨. باب در بيان صله رحم‌[٢]

١٩٧٤/ ١. على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن‌ابى‌عمير، از جميل بن درّاج روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى- و جلّ ذكره-: «وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً»[٣]؛ يعنى: «و بپرهيزيد از خدايى كه شما به واسطه او با خويشان از يكديگر سؤال مى‌كنيد.- چه دأب عرب اين بود كه در وقت طلب حاجت از يكديگر، متمسّك مى‌شدند به نام خدا و ذكر خويشان، و مى‌گفتند كه: به حق خدا و حق خويشان، چنين و چنان كن- به درستى كه خدا بر شما مطّلع و نگهبان بوده و خواهد بود». و بعضى گفته‌اند كه معنى آيه اين است كه: «بترسيد از نافرمانى خدا، و بپرهيزيد از بريدن خويشان؛ بلكه خدا را اطاعت كنيد و صله رحم را رعايت نماييد». و مؤيّد اين معنى است آن‌چه جميل روايت كرده و گفته است كه: حضرت فرمود كه: «مراد از اين ارحام، ارحام مردمان است. به درستى كه خداى عز و جل به صله و پيوند آنها امر فرموده، و آنها را تعظيم نموده و به بزرگى ياد كرده. آيا نمى‌بينى كه آن جناب آنها را از خود قرار داده؟»[٤]

١٩٧٥/ ٢. محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از على بن نعمان، از اسحاق بن عمّار روايت كرده است كه على گفت: اسحاق گفت كه: از امام جعفر صادق عليه السلام حديث به من رسيده كه مردى به خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد كه: يا رسول اللَّه! خاندان من از هر چيزى سر باز زده‌اند، مگر از غالب شدن بر من از روى ستم، و آنكه از من جدايى كنند و مرا دشنام دهند؛ پس آيا ايشان را وا گذارم؟ حضرت فرمود كه: «در آن هنگام، خدا همه شما

[١]. يعنى آبرودارى با درخواست نكردن از ايشان و خوار ننمودن خود.

[٢]. و آن پيوند خويشى است به نحوى كه مذكور مى‌شود.( مترجم)

[٣]. نساء، ١.

[٤]. و ظاهر اين است كه مراد از اين عبارت، آن باشد كه در حديث قدسى وارد شده است كه خداى- تعالى- مى‌فرمايد كه: من رحمانم و رحم را آفريدم، و اسم آن را از اسم خود گرفتم، تا آخر آن‌چه فرموده است.( مترجم)