تحفة الأولياء (ترجمه اصول کافي) - الأردکاني، محمد علي - الصفحة ١٣١
باب در بيان پيشى گرفتن به سوى ايمان
١٩. باب در بيان پيشى گرفتن به سوى ايمان
١٥٢٩/ ١. على بن ابراهيم، از پدرش، از بكر بن صالح، از قاسم بن بريد روايت كرده است كه گفت: حديث كرد ما را ابوعمرو زبيرى، از امام جعفر صادق عليه السلام و گفت: به آن حضرت عرض كردم: ايمان، درجهها و منزلها است كه مؤمنان در آنها در نزد خدا از يكديگر افزون مىآيند؟ فرمود: «آرى». عرض كردم كه: از براى من وصف كن- خدا تو را رحمت كند!- تا من آن را بفهمم. فرمود: «خدا در ميان مؤمنان مسابقه قرار داد كه در درجات و عرض ميدان ايمان بر يكديگر پيشى گيرند، و چيزى چند در ميان آورد كه هر كدام از ايشان كه پيشى گيرد به آنها رسد، چنانچه در ميان اسبان در روز گروبندى، سَبَق[١] قرار مىدهند.
بعد از آن، ايشان را افزونى داد، به اندازه درجات ايشان در پيشى گرفتن به سوى او؛ پس هر مردى را از ايشان بر درجه پيشى او و اندازه آن قرار داد، و در آن درجه او را از حقّى كه دارد هيچ كم نمىكند، و هيچ پيشى گرفتهاى بر پيشىگيرنده پيشى نگيرد، و هيچ مفضولى بر فاضل تقدّم نجويد. و به اين، پيشينيان اين امّت و پسينيان ايشان از يكديگر افزون آمدند. و اگر پيشىگيرندهاى به سوى ايمان را زيادتى بر پيشى گرفته شده نبود، در آن هنگام، آخر اين امّت به اوّل ايشان مىرسيد. آرى، و بر ايشان پيشى نيز مىگرفتند، هرگاه از براى آنكه به سوى ايمان پيشى گرفته زيادتى نبوده باشد، بر آنكه از آن كاهلى نموده و در آخر بوده. وليكن خدا به درجات ايمان، پيشىگيرندگان را مقدّم داشته، و به كاهلى و تأخير از ايمان، صاحبان تقصير و كوتاهى را به تأخير انداخته؛ زيرا كه ما مىيابيم از جمله مؤمنان كه از پسينياناند، كسى را كه عملش از پيشينيان بيشتر و نماز و روزه و حجّ و زكات و جهاد و خرج كردن مالش در راه خدا از ايشان بيشتر است. و اگر سابقهاى چند كه مؤمنان به آنها بر يكديگر در نزد خدا غالب مىشوند نمىبود، هر آينه پسينيان به سبب بسيارى عمل، بر پيشينيان مقدّم بودند، وليكن خداى عز و جل اباء و امتناع فرموده كه درجه آخر ايمان به اوّل آن برسد، و آنكه خدا او را مؤخّر داشته در آنها مقدّم شود، يا آنكه او را مقدّم داشته در آنها مؤخر شود». عرض كردم:
مرا خبر ده از آنچه خداى عز و جل مؤمنان را به سوى آن خوانده، از پيشى گرفتن بر يكديگر به سوى ايمان. فرمود: «قول خداى عز و جل است كه: «سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها
[١]. و سبق- به فتح سين و ياء-، چيزى است كه به سابق و پيشىگيرنده دهند، و آن را خطير نيز گويند.