يعنى آنها حيله‌ها بكار مى‌برند وَ أَكِيدُ كَيْداً و ما عذابى براى آنها آماده مى‌كنيم‌ فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً يعنى مختصرى آنها را مهلت بده.

رَبِّهِ فَصَلَّى‌ نام خدا را برد و نماز عيد فطر و قربان را خواند إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى‌ صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى‌ آنچه از قرآن برايت تلاوت نموديم در صحف ابراهيم و موسى است.

ابن عباس در مورد آيه‌ إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَ ما يَخْفى‌ منظور آنچه در دل تو است‌ وَ نُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرى‌ يعنى در تمام كارهايت تو را به سادگى و آسانى موفق مى‌كنيم.

ابن عباس در آيه‌ أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ‌ گفت منظور شتر تنها نيست منظور چهارپايان است‌ وَ إِلَى الْجِبالِ كَيْفَ نُصِبَتْ‌ خداوند مى‌فرمايد قادر است كسى مانند شتر بيافريند و مانند آن بلند نمايد و چون كوهها برافرازد و چون زمين مسطح نمايد جز من و آيا كسى جز من مى‌تواند چنين كارهائى را بكند آيه‌ فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ يعنى پند بده تو واعظ و پند دهنده هستى‌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ يعنى تو نگهبان آنها و نويسنده اعمال آنها نيستى.

و در روايت ابى الجارود از حضرت ابى جعفر (ع) است‌ إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ يعنى كسى كه پند نگرفت و تو را تصديق نكرد و منكر ربوبيت من شد و كافر نعمتم گرديد فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذابَ الْأَكْبَرَ او را به عذاب شديد و دائمى كيفر مى‌كند إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ‌ حركت آنها به سوى ما است‌ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ‌ و بر ما است جزاى آنها.

١٥٦- تفسير قمى- لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ يعنى مكه‌ وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ گفت قريش حلال نمى‌دانستند كه ستم به كسى در مكه روا مى‌دارند اما ستم به تو را حلال شمردند اى پيامبر وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ قسم به آدم و انبياء و اوصيائى كه از او متولد شدند لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ آفريديم انسان را متعادل و درست چيزى را مانند او نيافريديم‌ يَقُولُ أَهْلَكْتُ مالًا لُبَداً از بين بردم مال انبوهى را.

و در روايت ابى الجارود در آيه‌ أَهْلَكْتُ مالًا لُبَداً از حضرت ابى جعفر نقل مى‌كند كه فرمود آن شخص عمرو بن عبد ودّ بود كه حضرت على (ع) در روز جنگ خندق به او اسلام را عرضه داشت و گفت پس چه شد آنچه خرج كردم در مورد شما از اموال زياد، و چون او