احتجاجات (ترجمه جلد 4 بحار الأنوار) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٠ - بخش اول احتجاج خداوند تبارك و تعالى با صاحبان مذاهب و اديان مختلف در قرآن كريم
عبد الله به صاحبش برگرداند و منظور از كسى كه اگر يك دينار به او سپارى به تو بر نمىگرداند مگر اينكه بالاى سرش بايستى و از او بخواهى فنحاص بن عازوراء جريان چنين بود كه مردى از قريش به او دينارى امانت سپرد اما او خيانت كرد.
در بعضى از تفاسير است كه منظور از كسانى كه امانت را رد مىكنند در اين امت نصرانيان هستند و آنها كه برنمىگردانند يهودانند.
در باره آيه إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ مىنويسد: عكرمه گفت: اين آيه در باره گروهى از احبار يهود نازل شد ابو رافع و كنانه بن ابى الحقيق وحى بن اخطب و كعب بن اشرف كه اينها بشارتهاى تورات را در مورد بعثت حضرت محمد ٦ كتمان نمودند و بدست خود آيات را تغيير دادند و قسم خوردند كه همين طور نازل شده تا مبادا رياست از دستشان برود و مزاياى پيروى مردم را از دست بدهند.
بعضى گفتهاند اين آيه در باره اشعث بن قيس و اختلافى كه با شخصى در مورد زمين داشت نازل شد. او در حضور پيامبر ٦ تصميم گرفت قسم بخورد وقتى اين آيه نازل شد، از اين كار خوددارى كرد و اعتراف نمود و زمين را به مدعى آن برگرداند.
و در باره آيه وَ إِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقاً مىنويسد: گفتهاند اين آيه در باره گروهى از احبار يهودى نازل شد كه با دست خود در كتاب خدا تغييراتى در ارتباط با اوصاف و مشخصات حضرت محمد ٦ دادند و آن تغييرات را نسبت به خدا دادند.
ابن عباس گفته در باره يهودان و نصرانيان نازل شد كه تورات و انجيل را تحريف نمودند و جاى آيات را تغيير دادند و به آيات آن اضافه نمودند و مطالبى كه از دين ابراهيم در آن بود حذف نمودند.
و در باره آيه ما كانَ لِبَشَرٍ گفتهاند: ابو رافع قرطبى و رئيس قافله نجران به حضرت محمد ٦ گفتند تو تصميم دارى كه ما تو را بپرستيم و خدا قرارت دهيم فرمود به خدا پناه مىبرم كه غير خدا را بپرستم و يا دستور پرستش غير خدا بدهم نه براى چنين كارى مبعوث شدهام و مرا چنين دستورى دادهاند اين آيه در باره همين جريان نازل شد.
اين نظريه ابن عباس و عطا بوده بعضى نيز گفتهاند در باره نصرانيان نجران نازل شده و نيز گفتهاند مردى به پيامبر اكرم گفت يا رسول الله ما به شما مانند ديگران سلام بدهيم اجازه