شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٨٣ - ٨- - المقدمات المفوتة
بنحو مفروض الحصول و الوقوع يعنى مولى فرض وجود آنها را نموده و فرموده اگر اتفاقا اين قيد موجود شد بايد اين عمل را انجام دهى اينگونه شرائط واجب التحصيل نيستند و حكمشان حكم شرط الوجوب است على قول المشهور.
٢-برخى ديگر از قيود هستند كه بنحو مفروض الوجود و الحصول اخذ نشدهاند بلكه تحصيل آنها بر خود مكلف لازم و واجب است مقدمه للوصول الى الواجب(مثل وضوء للصلاة و قطع المسافة للحج و...).
حال بنا بر تصوير شيخ هم باز وجوب هميشه فعلى است پيش از آنكه وقت واجب فرابرسد باز هم ذى المقدمه قبل الوقت وجوب دارد پس اولا وجوب مقدمات مفوته قبل از وجوب ذى المقدمه نيست تا شما اشكال كنيد.و ثانيا استحقاق عقاب بر ترك واجب بواسطۀ ترك مقدمه كاملا بجا است فلا اشكال.
سؤال:فرق ما بين واجب مشروط شيخ با واجب معلق صاحب فصول چيست؟
جواب:هر دو معتقدند كه وجوب قبل الوقت فعلى است منتهى صاحب فصول اين سخن را تنها در واجبات موقته فرموده و شيخ در مطلق واجبات مشروطه گفته چه آنها كه شرطشان وقت بوده باشد و چه آنها كه شرطشان غير وقت باشد حتى بالنسبه به شرائط عامه تكليف.
راه حل سوم:٣-بعضى از بزرگان اين مشكل را از راه شرط متأخر حل نمودهاند و آن اينكه فرمودهاند ما برخلاف صاحب فصول و برخلاف شيخ انصارى معتقديم كه وقت در واجبات موقته شرط اصل وجوب است نه شرط واجب و لكن مدعى هستيم كه اين وقت در موقتات بنحو شرط متأخر اخذ شده يعنى مولى فرض حصول و تحقق وقت را نموده و بالفعل اين عمل را بر من واجب نموده است بنابراين باز هم وجوب سابق بر زمان واجب است مثل واجب معلق