شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٣٢ - تنبيه فى تبدل القطع
مكلف يقين به امرى پيدا كرد مثلا يقين كرد كه در روز جمعه نماز جمعه واجب است يا يقين كرد كه هذا الماء طاهر و با او وضو گرفت و نماز خواند و امثال ذلك سپس كشف خلاف شد يقينا يعنى يقين كرد كه در روز جمعه ظهر واجب بوده در واقع و يا يقين كرد كه اين آب نجس بوده آيا عملى را كه برطبق يقين قبلى انجام داده و حالا معلوم شد كه خطا بوده بايد اعاده كند يا اينكه مجزى است و محتاج به اعاده نيست؟
مىفرمايد:بلا اشكال بايد اعاده كند و اين عمل مجزى نيست سر مطلب هم آن است كه قطع،طريق الى الواقع است و خاصيت علم كاشفيت از واقع است و در مؤداى قطع يعنى مقطوع به هيچ تازهاى،حادث نمىشود و بعد از كشف خلاف مكلف مىبيند كه به مصلحت واقع نرسيده پس چگونه اين عمل مجزى باشد و محتاج به اعاده نباشد.نعم:مگر در يك مورد كه عمل،مجزى است و آن موردى است كه اين قطع مكلف و لو برخلاف واقع بوده اما اتفاقا و تصادفا آن مصلحت واقع را تحصيل مىكند مثل اينكه خود قطع ما اين اثر را دارد كه نماز جمعه را مثلا واجد صددرجه مصلحت مىكند كه خلاصه سببيت و موضوعيت دارد و برطبق مؤداى او جعل مصلحت مىشود در اين صورت بعد از كشف خلاف آن عمل مجزى است و نيازى به اعاده ندارد چون كمبودى ندارد ولى اين از محل بحث خارج است و در يك مورد خاصى تصادفا اين خاصيت براى قطع پيدا شده اما نوعا قطع طريق الى الواقع است و عند كشف الخلاف عمل مجزى نيست.
پايانبخش اجزاء