شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٣١٥ - تحرير محل النزاع

المسألة الخامسة

دلالة النهى على الفساد

تحرير محل النزاع:

مسئلۀ پنجم و آخرين مسئله از مسائل باب غير مستقلات عقليه، مسئلۀ دلالة النهى على الفساد است.بحث در اين است كه اگر مولى عبد خود را از انجام عبادت خاصه‌اى نهى كرد(مثلا فرمود:

«لا تصل فى المكان المغصوب»يا«لا تصل فى الحمام»)و يا از معاملۀ مخصوصه‌اى منع كرد(مثلا فرمود:«لا تبع وقت النداء»يا«لا تبع بيع الربا»)آيا اين نهى از عبادت يا معامله،دلالت بر فساد و بطلان آن عبادت يا معامله مى‌كند يا نه؟

فرق اين مسئله با مسئلۀ اجتماع الامر و النهى فى شىء واحد در اين است كه در مسئلۀ سابقه،امر تعلق گرفته بود به يك عنوانى (مثل صلاة)و نهى تعلق گرفته بود به عنوان ديگرى(مثل غصب) و اين«مكلف»بود كه به سوء اختيار خويش،بين آن دو را جمع كرده بود.ولى در اين مسئله،نهى تعلق گرفته به عين همان چيزى كه متعلق امر است و يا تعلق گرفته به جزء آن چيز و يا به شرط آن و يا به وصفى از اوصاف لازمه يا مفارقۀ آن(كه شرح هريك بزودى خواهد آمد).

حال در اين مسئله،ما يك مقدمه داريم و دو باب: