شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٩ - ١- - مرحله اولى

الباب الاول:المستقلات العقلية

تمهيد

باب اول از دو باب مبحث ملازمات عقليه،باب مستقلات عقليه است.

جناب مصنف مى‌فرمايد:على الظاهر مستقلات عقليه‌اى كه به درد استكشاف احكام شرعيه مى‌خورند و مى‌توانيم از طريق ملازمه از اين مستقلات عقليه به احكام شرعيه برسيم،اين مستقلات عقليه منحصر است در يك مسئله و آن عبارت است از مسئلۀ معروفۀ تحسين و تقبيح عقلى.باين معنى كه عقل ما مستقلا برخى از افعال را تقبيح مى‌كند كالظلم و بعضى را تحسين مى‌كند و مى‌گويد:ينبغى ان يفعل كالعدالة.و چون در اين بخش ما يك مسئله بيشتر نداريم و از طرفى اين مسئله در كتب معروف اصولى مطرح و بررسى نشده لذا ما برآنيم كه تفصيلا در پيرامون اين مسئله بحث كنيم و جوانب مختلف آن را بررسى و تحقيق نمائيم.

فنقول:

در رابطه با مسئله حسن و قبح عقلى در چهار مرحله بحث مى‌شود كه اين چهار مرحله در طول همند و بترتيب بايد ذكر كنيم:

١-مرحلۀ اولى:

افعال و كارهاى اختيارى ما آيا در واقع و نفس الامر بعضى حسن و بايستنى و برخى قبيح و نبايستنى