شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٧٧ - ٨- - المقدمات المفوتة

فى ظرفه كشف عن ثبوتها فى موطنها و الا كشف عن عدم ثبوتها فيه و مرة اخرى بوجوده المتقدم كما لو أمر باكرام زيد غدا بشرط مجىء عمرو هذا اليوم و مرة ثالثة بوجوده المقارن و ذلك كقوله و للّه على الناس حج البيت...سپس مثال عرفى مى‌زنند:كالحمامات المتعارفة فى زماننا هذا فان صاحب الحمام يرضى فى نفسه رضا فعليا بالاستحمام لكل شخص بشرط ان يدفع بعد الاستحمام و حين الخروج مقدار الاجرة المقررة من قبله فالرضا من المالك فعلى و الشرط متأخر).

٨-المقدمات المفوّتة

امر هشتم از امور نه‌گانه‌اى كه در رابطه با مقدمۀ واجب عنوان نموده‌اند مربوط به مقدمات مفوته است،مقدمتا بايد بدانيم كه واجب و ذى المقدمه در يك تقسيم بدو قسم منقسم مى‌گردد:

١-واجبات موقته

٢-واجبات غير موقته.

اما اولى:واجب موقت عبارتست از واجباتى كه از سوى شرع مقدس براى آنها وقت معينى منظور شده است؛از قبيل حج(كه در ايام معينى بايد انجام گيرد)و صوم(كه در وقت معينى انجام مى‌گيرد) و صلاة يوميّه و...

خود موقته هم بدو قسم تقسيم مى‌شوند:

١-مضيق

٢-موسع.

كه در محل خودشان آنها را بيان كرده‌ايم،و در بحث ما اين تقسيم نقشى ندارد.

و اما دومى:واجب غير موقت آنست كه از سوى شارع مقدس وقت خاصى براى آن در نظر گرفته نشده است مثل امر به معروف