شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٦ - امثال قرآن در روايات

چند مبدأ تدبيرى، اداره شود نظام آن گسيخته مى شود.[١]

امثال قرآن در روايات‌

ائمه نيز به تدبّر در مثل‌هاى قرآنى اهميت داده و در سخنان و ادعيه خود بدان اشاره كرده‌اند؛ در نقلى از حضرت على عليه السلام چنين آمده است:

كِتابَ رَبِّكم فيكُم: مُبَيِّناً حَلالَهُ وحَرامَهُ، وفَرائِضَهُ وفَضائِلَهُ وناسِخَهُ ومَنسوخَهُ، ورُخَصَهُ وعَزائِمَهُ، وخاصَّهُ وعامَّهُ، وعِبَرَهُ وأمثالَهُ.[٢]

كتابِ پروردگارتان را در ميان شما بر جاى نهاد كه بيانگر حلال و حرام او، و واجبات و مستحبّاتش، و ناسخ و منسوخش، و رخصت‌ها و فرمان‌هايش، و خاص و عامّش، و پندها و مَثَل‌هايش‌

و نيز از آن حضرت است:

نَزَلَ القُرآنُ أَرباعاً: رُبُعٌ فِينا، وَ رُبُعٌ فِى عَدُوِّنا، وَ رُبُعٌ سُنَنٌ وَ الأَمثالٌ، وَ رُبُعٌ فَرائِضٌ وَ أَحكامٌ.[٣]

قرآن در چهار بخش فرو فرستاده شده است: يك‌چهارم آن در حقّ ما و يك‌چهارم ديگر در حقّ دشمنان ما، و يك‌چهارم آن سنّت‌هاى الهى و مَثَل‌هاى آن است و يك چهارم آن فرايض و احكام است.

در روايتى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است:

إنَّ القُرآنَ نَزَلَ عَلى‌ خَمسَةِ وُجوهٍ: حَلالٍ وَ حَرامٍ وَ مُحكَمٍ وَ مُتَشابِهٍ وَ أَمثالٍ فَأعمَلوا بِالحَلالِ وَ دَعُوا الحَرامَ وَ اعْمَلوا بِالمُحكَمِ وَ دَعُوا المُتَشابِهَ وَ اعتَبِروا بِالأمثالِ.[٤]

قرآن بر پنج وجه نازل شده است: حلال، حرام، محكم، متشابه و امثال؛ پس به حلال عمل كنيد و حرام را واگذاريد، و به محكم عمل كنيد و متشابه‌اش را واگذاريد، و از مثال‌هايش عبرت بگيريد.

[١]. تسنيم: ج ٢ ص ٣٢٧.

[٢]. ر. ك: ص ١٠ ح ١٤٤٦.

[٣]. بحار الأنوار: ج ٢٤ ص ٣٠٥.

[٤]. بحار الأنوار: ج ٨٩ ص ١٨٦.