شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦٣ - جدال باطل

نداريد، محاجّه مى‌كنيد، با آن كه خدا مى‌داند و شما نمى‌دانيد».

«وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى‌ نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ.[١]

يهود و نصارا گفتند: ما پسران خداييم و دوستان اوييم. بگو: پس چرا شما را به كيفر گناهانتان عذاب مى‌كند؟»

«فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ‌.[٢] پس، هر كسى كه بعد از آمدن علم براى تو، با تو محاجه كرد، بگو: بياييد ...».

اين آيه، در باره محاجّه آن حضرت با مسيحيان نجران است كه خداوند به پيامبرش دستور مى‌دهد پس از آمدن ادله روشن در باره مسيح عليه السلام،[٣] اگر كسى در باره عيسى عليه السلام با تو مجادله و محاجه كرد، بايد مانند دشمنان با او مباهله كنى.[٤]

جدال باطل‌

جدال باطل (مذموم)، در برابر جدال احسن است. اين جدل كه براى پوشاندن و ردّ حق با باطل يا به منظورى غير از حق‌طلبى يا براى نزاع و جاه‌طلبى صورت مى‌گيرد، در قرآن كريم صريحاً مذمّت شده است:

«وَ كانَ الْإِنْسانُ أَكْثَرَ شَيْ‌ءٍ جَدَلًا.[٥]

انسان بيش از هر چيزى سر جدال دارد».

«وَ قالُوا أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ.[٦]

گفتند: معبودان ما بهتر است يا او؟ آن مثال را جز از سر جدل براى تو نزدند، بلكه آنان مردمى جدل‌پيشه بوده‌اند».

[١]. مائده: آيه ١٨.

[٢]. آل عمران: آيه ٦١.

[٣]. آل عمران: آيه ٥٩- ٦٠؛ مائده: آيه ٧٢- ٧٥.

[٤]. الكشاف: ج ١ ص ٤٣٣- ٤٣٤؛ تفسير الفخر الرازى: ج ٨ ص ٨٢- ٨٣.

[٥]. كهف: آيه ٥٤.

[٦]. زخرف: آيه ٥٨.