دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠٩ - ٥٦ فراموشى در تسبيحات نماز جعفر طيار(ح ٦٩٥/ ٢)

امام جماعت ديگر در ميان نماز پس از فوت يا بيهوش شدن امام جماعت- كه حكمى مورد وفاق است-، از جمله به اين توقيع، استناد كرده است.[١]

تنها نكته مورد تأمّل، ظاهر دستور به شستن دست به صِرف مَس است كه شامل صورت نبودِ رطوبت نيز مى‌شود؛ امرى كه در برخى احاديث ديگر نيز به صورت مطلق آمده است؛ امّا فقها، نوعاً آن را حمل بر فرض رطوبت كرده‌اند، با اين توجّه كه آنچه در ميان عرف و عقلا، امرى ارتكازى است، اين است كه بدون رطوبت، نجاست، سرايت نمى‌كند.

اين، نكته‌اى است كه از جمله در بيان امام خمينى آمده و ايشان بر پايه آن، اطلاق توقيع را مقيّد به فرض رطوبت و سرايت نجاست شمرده است.[٢] با اين حال، علّامه حلّى تماس با مُرده بدون رطوبت را نيز مايه سرايت نجاست، شمرده است.[٣]

٥٦. فراموشى در تسبيحات نماز جعفر طيّار (ح ٦٩٥/ ٢)

ويژگى عمده نماز جعفر طيّار عليه السلام، تسبيحات سيصدگانه آن است كه در هر چهار ركعت آن، توزيع شده است و به همين جهت به آن «نماز تسبيح» نيز گفته مى‌شود.

در هر ركعت، ٧٥ بار ذكر «سبحان اللَّه و الحمد للَّه‌و لا إله إلّااللَّه و اللَّه أكبر» تكرار مى‌شود: پانزده بار پس از حمد و سوره، ده بار در هر ركوع و هر سجده و پس از سر برداشتن از آنها. پرسش اين است كه: اگر در يكى از اين احوال، اين ذكر فراموش شود، آيا مى‌توان در حالت ديگر كه به ياد مى‌آورد، آن را جبران كرد يا بايد از آن گذشت؟

[١]. جامع المدارك: ج ١ ص ٥٠٠.

[٢]. كتاب الطهارة، خمينى: ج ٣ ص ٩٣- ٩٥.

[٣]. منتهى المطلب: ج ٢ ص ٤٥٨.