دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٠ - ٣٥ ادعاى عدم پرداخت مهريه(ح ٦٩٠/ ٢٦)

دو نفر بدهد كه از نظر اعتقادى به مذهب وى نزديك‌تر است.

اين با روايت سَكونى از امام باقر عليه السلام نيز سازگار است كه وقتى از چگونگى هديه دادن و كمك به دوستان خود پرسيد، امام عليه السلام فرمود:

إعطهم على الهجرة فى الدين و الفقه و العقل.[١]

بر پايه هجرت در دين و فقه و عقل، به آنان پرداخت كن.

با اين حال و از آن جا كه در حكم زكات نيز اين گونه ترجيحات پس از اصل استحقاق شخص، امورى استحبابى و غير لازم به شمار مى‌روند، چه رسد به صدقات و كمك‌هاى مستحبّى، امام عليه السلام به اقتضاى ملاك ديگر كه «خويشاوندى» است، مُجاز مى‌شمارد كه مال مورد نظر را ميان آن دو تقسيم كند تا به هر دو فضيلت، دست يابد؛ امّا اين فرض در منابع فقهى به چشم نيامده و شيخ حرّ عاملى، اين توقيع را با عنوان «حكم كسى كه قصد دادن صدقه به كسى را داشته و سپس بنا بر عدول از آن را دارد»، آورده است.[٢]

٣٥. ادّعاى عدم پرداخت مهريّه (ح ٦٩٠/ ٢٦)

يكى از مسائل عرفى در موضوع مهريّه، ادّعاى زن در عدم پرداخت آن توسّط شوهر است. پيداست وظيفه واقعى شوهر، صرف نظر از ادّعاى زن، اين است كه مهر وى را بپردازد و پس از مرگ شوهر نيز جزء بدهى‌هاى وى به شمار مى‌رود و از اين نظر، فرقى ميان پيش از آميزش و پس از آن نيست، جز اين كه زن مى‌تواند پيش از اوّلين آميزش تا زمان دريافت مهر خود، مانع آميزش گردد.

با اين حال، ظاهر اوّليه برخى از احاديث، اين است كه زن پس از آميزش، حقّ مهر ندارد[٣] و آن گونه كه شهيد ثانى اشاره كرده، برخى فقها نيز به آن عمل كرده‌

[١]. تهذيب الأحكام: ج ٤ ص ١٠١.

[٢]. وسائل الشيعة: ج ٩ ص ٤١٣.

[٣]. ر. ك: وسائل الشيعة: ج ٢١ ص ٢٥٥ به بعد.