دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧ - ٦ محمد المهدى(مهدى عباسى)(م ١٦٩ ق)

شهادت امام باقر عليه السلام مى‌داند و مى‌گويد كه پس از آن، شيعيان دو گروه شدند: يك دسته به مهدويت محمّد بن عبد اللَّه معتقد شدند و پس از كشته شدن او گفتند: او زنده است و نمرده و در كوهى به نام «العلميّه»- در راه مكّه- زندگى مى‌كند.[١]

به لحاظ تاريخى، اين ادّعاى مهدويت در باره نفس زكيّه را مى‌توان يكى از نخستين ادّعاهاى مفصّل در يك گستره وسيع در زمينه مهدويت دانست كه يك علوى براى گرفتن رهبرى، از اين طريق وارد شده و خود و خانواده‌اش با اين ادّعا وارد ميدان مبارزه شده‌اند. منابع، تأكيد دارند كه امام صادق عليه السلام از مخالفان قيام وى و بر اين اعتقاد بوده كه وى هيچ گاه به حكومت نخواهد رسيد.[٢] عمرو بن عبيد از رهبران معتزله هم مخالف مهدى بودن وى بود و مى‌گفت: چه طور مهدى است، در حالى كه كشته مى‌شود؟![٣]

٦. محمّد المهدى (مهدى عبّاسى) (م ١٦٩ ق)

انتخاب نام محمّد و لقب مهدى (محمّد المهدى) براى سومين خليفه عبّاسى از سوى پدرش منصور، بدون دليل نبوده است. نوشته‌اند كه منصور عبّاسى در برابر آنچه از محمّد بن عبد اللَّه (نفس زكيّه) نقل مى‌شد كه گفته است مهدى است، گفت:

«كذب عدوّ اللَّه، بل هو ابنى؛[٤] دشمن خدا دروغ مى‌گويد. مهدى فرزند من است» در منابع، تلاش منصور براى جعل حديث در باره مهدويت فرزندش، با تحميق مردم عادى، ديده مى‌شود.

در نقلى آمده است كه منصور عبّاسى، اموال بسيارى از عراقى‌ها را گرفت و با اين كار، موجب فقر آنان شد؛ ولى بر آن اموال، مهر زد و در وقت مرگ، به‌

[١]. فرق الشيعة: ص ٦٢.

[٢]. الكافى: ج ١ ص ٢٤٢ ح ٧- ٨، مقاتل الطالبيّين: ص ٢٠٧.

[٣]. مقاتل الطالبيّين: ص ٢١٩.

[٤]. مقاتل الطالبيّين: ص ٢١٢.