دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٨ - ٣٣ وقت نماز جعفر طيار عليه السلام(ح ٦٩٠/ ٢٤)
بهبهانى پس از نقل اين توقيع، خاطرنشان ساخته كه بناى فقها بر همين است.[١] آنچه از عبارت علّامه حلّى پيداست، اصل فضيلت برگزارى آن در جمعه است، نه اوايل روز. نقل سيّد جواد عاملى از بهبهانى نيز همراهى فقهى با اصل فضيلت روز جمعه را نشان مىدهد،[٢] در حالى كه ملاحظه خود سخن ايشان، نشان از همراهى فقها با فضيلت اوايل روز جمعه- كه در توقيع آمده-، دارد؛ زيرا وى پس از شرح و تأكيد بر اين كه نماز جعفر عليه السلام وقت خاصّى ندارد، به اين توقيع و نيز عمل امام كاظم عليه السلام اشاره مىكند و سپس خاطرنشان مىسازد كه بناى فقها بر همين است.
فاضل هندى نيز گفته است در باره دليل سخن علّامه حلّى، تنها به همين توقيع شريف، دست يافته است.[٣] شيخ محمّدحسن نجفى نيز احتمال داده كه دليل گفته علّامه، همين باشد؛[٤] ولى ملاحظه سخن شيخ طوسى در مصباح المتهجّد به روشنى نشان از استحباب نماز جعفر عليه السلام در روز جمعه دارد؛ زيرا وى آن را در رديف نمازهايى آورده كه گزاردن آن در روز جمعه، مستحب بوده، به آن «ترغيب» شده است و اين سخن، به روشنى گوياى وجود حديث يا احاديثى در ترغيب به گزاردن آن در اين روز است.[٥]
اشاره كرديم كه افزون بر اين توقيع- كه در حكم ياد شده و نيز اوقات مكروه نافله، مورد استناد برخى فقها قرار گرفته-،[٦] عمل امام كاظم عليه السلام نيز كه ابن طاووس
[١]. مصابيح الظلام: ج ٤ ص ٤١.
[٢]. مفتاح الكرامة: ج ٩ ص ٢٣٨.
[٣]. كشف اللّثام: ج ٤ ص ٤٠٧.
[٤]. جواهر الكلام: ج ١٢ ص ٢٠٦.
[٥]. در تحقيق چاپ جديد مفتاح الكرامة آمده است كه به رغم اين كه سيّد جواد عاملى و فاضل هندى، افضل بودن برگزارى نماز جعفر عليه السلام در روز جمعه را به مصباح المتهجّد نسبت دادهاند، امّا يافت نشده و اين، نشان از اختلاف نسخههاى كتاب دانسته شده است، در حالى كه گويا به عنوان كلّى و اصلى بخشى كه شيخ طوسى، نماز جعفر عليه السلام را ذيل آن آورده، يعنى« نمازهاى مستحبّى روز جمعه» توجّه نشده است! عنوان، اين است:« الصلوات المستحبّ فعلها فى هذا اليوم المرغب فيها»( مصباح المتهجّد: ج ١ ص ٢٩٠).
[٦]. از جمله: رسائل، فيض كاشانى: ج ٢ رساله ٢ ص ٤٠؛ كشف اللّثام: ج ٤ ص ٤٠٧ و ج ٣ ص ٩٢، الحدائق الناضرة: ج ١٠ ص ٥٠١ و ٥٠٨، مفتاح الكرامة: ج ٥ ص ١٧٧، مفتاح الكرامة( چاپ قديم): ج ٢ ص ٥١، مستند الشيعة: ج ٦ ص ٣٧٥.