دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٤٥

[امام عليه السلام، اين را] در اوّل ماه شوّال سال ٤١٢ نگاشت.

متن پايانى توقيع به دست‌خطّ مبارك- كه درودهاى خدا بر صاحب آن باد- چنين است: «اين نوشته ما به سوى توست- اى دوستدار ما كه حقيقت والا به او الهام شده است- با املاى ما و دست‌خطّ فرد مورد اعتماد ما. آن را از همه پنهان بدار و آن را در هم بپيچ و نسخه‌اى از آن تهيّه و كسانى را از آن آگاه كن كه دوستدار مايند و از امانتدارى‌شان آسوده‌خاطرى. خداوند، آنان را مشمول بركت و دعاى ما قرار دهد، إن شاء اللَّه، و ستايش، ويژه خداست و درود بر سَرورمان، محمّد، و خاندان پاكش».[١]

نكته‌

گفتنى است كه در منابع مهمّ حديثى، جز دو متن اخير، توقيع ديگرى منسوب به امام زمان عليه السلام در غيبت كبرا وجود ندارد. در باره اين دو متن نيز اين نكته قابل تأمّل است كه: چرا در نوشته‌هاى شيخ مفيد، به آنها اشاره نشده و چرا شاگرد ارجمند او، شيخ طوسى، در كتاب ارزنده خود كه در باره غيبت نگاشته، اين خبر مهم را نياورده است؟ با اين اوصاف، چگونه مى‌توان به آنچه پس از حدود يك قرن در اين باره در كتاب الاحتجاج بدون سند آمده، اعتماد كرد؟ البته اين احتمال نيز وجود دارد كه با توجّه به دستور العمل پايانى متن «فاخفه عن كلّ أحد و اطوه» شيخ مفيد، آن را مخفى داشته و در كتاب‌هاى خويش نياورده است و شيخ طوسى نيز- كه در دوره نزديك ايشان مى‌زيسته است-، درج آن را به مصلحت نديده است.