دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٨٢ - ٣٦ نماز گزاردن در لباس خز(ح ٦٩٠/ ٢٧)
عرف آن روزگار بوده است كه پيش از آميزش و عروسى، مهريّه پرداخت مىشده است و طبعاً ادّعاى بعدى زن بر اين كه مهريّه يا بخشى از آن را دريافت نكرده، نيازمند مدرك و اثبات بوده است و از اين رو، مرد، اگر پيش از آميزش و عروسى مهريه را نمىداد، زن نوعاً از وى مدركى مىگرفت كه معادل مهريّه، بدهى بر عهده مرد است و پاسخ امام عليه السلام در اين توقيع، بر همين پايه است كه اگر نوشته و مدركى در ميان است كه نام «دَين» در آن برده شده، مرد، هم در دنيا و هم در آخرت، بدهكار است و اگر نوشتهاى هست كه تنها از «مهر» نام برده شده و نه دَين مرد، پس از آميزش، طبق ظاهر قضيّه و عرف، پرداخت مهر از نظر حقوقى، ساقط است، هر چند در واقع، بر ذمّه مرد است كه وقتى زن، مدركى براى اثبات آن در دنيا ندارد، قهراً در آخرت، طلبكار است و در صورتى كه اصلًا نوشتهاى در ميان نيست، معلوم مىشود مهرِ مشخّصى قرار داده نشده بوده و ظاهر آن، «تفويض مهر» است، و گرنه به حسب عادت، مهريّه مشخّص را مىنوشتهاند؛ يعنى فرض سوم پاسخ، بر پايه حكم «تفويض» است و چنان كه آية اللَّه شبيرى در شرح پاسخ امام عليه السلام بدان اذعان كرده، مقدار پرداخته شده مهر پيش از آميزش، با مهر المِثل، مصالحه مىگردد و از اين رو، ديگر پس از آن بر عهده مرد، مهرى باقى نمىمانَد.[١] ايشان در جاى ديگر نيز آورده است كه پاسخ امام عليه السلام، ناظر به حكم ظاهرى است، نه واقعِ پرداختن يا نپرداختن مهريّه.[٢]
٣٦. نماز گزاردن در لباس خز (ح ٦٩٠/ ٢٧)
مىدانيم نماز خواندن در لباسى كه از پوست، پشم، كُرك و يا موى حيواناتِ حرامگوشت درست شده باشد، جايز نيست؛ امّا بر پايه احاديث، نماز خواندن در لباسى كه تنها از پشم و كُركِ خز بافته شده، به رغم حرامگوشت بودن اين حيوان، به
[١]. ر. ك: كتاب النكاح: ج ٢٤ ص ٧٤٦٥.
[٢]. ر. ك: كتاب النكاح: ج ٢٣ ص ٧١٧٩.